
Bruksizm, czyli nieświadome zaciskanie lub zgrzytanie zębami, może prowadzić do nadmiernego przeciążenia mięśni żucia, bólu w okolicy żuchwy i skroni, ścierania zębów oraz uszkodzeń uzupełnień protetycznych. Jedną z metod wykorzystywanych u wybranych pacjentów w celu ograniczenia nadmiernej aktywności mięśni żucia jest toksyna botulinowa typu A, potocznie nazywana botoksem.
W gabinecie stomatologicznym Dentysta.eu w Gliwicach diagnostyka i leczenie następstw bruksizmu obejmują ocenę stanu uzębienia, mięśni żucia oraz funkcji narządu żucia. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest zastosowanie toksyny botulinowej w obrębie mięśni żwaczy, a po odpowiedniej kwalifikacji również mięśni skroniowych.
Zabiegi wykonuje lek. dent. Marcin Krufczyk, który ukończył praktyczne szkolenie z zastosowania toksyny botulinowej w zabiegach terapeutycznych i estetycznych, obejmujące również leczenie bruksizmu.
Bruksizm to powtarzalna aktywność mięśni żucia, związana z zaciskaniem lub zgrzytaniem zębami, a także napinaniem lub wysuwaniem żuchwy.
Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje bruksizmu:
Bruksizm nie zawsze jest schorzeniem wymagającym leczenia. U części pacjentów może jednak prowadzić do dolegliwości mięśniowych, bólu oraz przeciążeń i uszkodzeń uzębienia.
Do czynników związanych z występowaniem bruksizmu mogą należeć stres, zaburzenia snu, określone leki oraz inne uwarunkowania zdrowotne. Dlatego właściwa diagnostyka powinna uwzględniać nie tylko uzębienie, lecz także ogólny stan zdrowia pacjenta.
Objawy mogą być zróżnicowane i zależą od stopnia nasilenia aktywności mięśni żucia oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta.
Do najczęściej zgłaszanych dolegliwości należą:
U niektórych pacjentów występuje również powiększenie mięśni żwaczy, które może wpływać na szerokość dolnej części twarzy.
Warto pamiętać, że podobne objawy mogą towarzyszyć także innym problemom stomatologicznym, mięśniowym i neurologicznym. Sam ból skroni lub starcie zębów nie wystarczają do rozpoznania bruksizmu.
Toksyna botulinowa typu A to substancja lecznicza, która czasowo ogranicza przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Podana do odpowiednio wybranego mięśnia zmniejsza siłę jego skurczu.
W leczeniu wybranych dolegliwości związanych z bruksizmem toksyna botulinowa może być stosowana przede wszystkim w obrębie mięśni żwaczy, odpowiedzialnych za silne zaciskanie zębów.
Głównym celem terapii jest ograniczenie nadmiernej siły skurczu mięśni żucia oraz zmniejszenie związanych z nią dolegliwości.
Możliwe efekty u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów obejmują:
Terapia nie eliminuje jednak wszystkich przyczyn bruksizmu i nie gwarantuje ustąpienia zgrzytania zębami.
Ważne: zastosowanie toksyny botulinowej w leczeniu bruksizmu jest stosowaniem leku poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label). Nie stanowi standardowego leczenia pierwszego wyboru. Może być rozważane jako metoda uzupełniająca lub drugiego wyboru u wybranych pacjentów, szczególnie w przypadku utrzymywania się dolegliwości mimo odpowiedniego postępowania zachowawczego.
W procesie zaciskania zębów uczestniczy kilka grup mięśni. Szczególnie istotne są mięśnie żwacze oraz mięśnie skroniowe.
Mięśnie żwacze znajdują się po obu stronach twarzy, w okolicy kątów żuchwy. Odpowiadają za unoszenie żuchwy i wytwarzanie znacznej części siły zaciskania zębów.
U pacjentów z nadmierną aktywnością tych mięśni mogą występować bolesność, napięcie i ich przerost.
Toksyna botulinowa podana do mięśnia żwacza może czasowo ograniczać siłę jego skurczu.
Mięśnie skroniowe znajdują się po bocznych stronach głowy, powyżej uszu. Biorą udział w unoszeniu i cofaniu żuchwy.
Ich nadmierna aktywność lub przeciążenie mogą wiązać się z dolegliwościami w okolicy skroni.
U części pacjentów można rozważyć podanie toksyny botulinowej również do mięśni skroniowych. Nie jest to jednak konieczne w każdym przypadku, a dowody naukowe dotyczące dodatkowych korzyści z jednoczesnego leczenia obu grup mięśni pozostają ograniczone.
O wyborze mięśni objętych terapią decyduje wynik badania oraz indywidualna kwalifikacja lekarska.
Podczas konsultacji lekarz ocenia stan uzębienia, możliwe objawy przeciążenia zębów, bolesność mięśni żucia oraz funkcjonowanie żuchwy i stawów skroniowo-żuchwowych.
Analizowany jest również wywiad dotyczący zaciskania zębów, jakości snu, przyjmowanych leków, występujących dolegliwości i wcześniejszego leczenia.
W razie potrzeby możliwe jest skierowanie pacjenta na dodatkową diagnostykę.
Nie każdy pacjent z bruksizmem wymaga podania toksyny botulinowej.
W zależności od rodzaju i nasilenia problemu postępowanie może obejmować:
Po przeprowadzeniu kwalifikacji, wykluczeniu przeciwwskazań oraz uzyskaniu świadomej zgody pacjenta lekarz podaje preparat w odpowiednio wybrane miejsca mięśni żucia.
Zastosowana dawka, liczba iniekcji i zakres zabiegu ustalane są indywidualnie.
Działanie toksyny botulinowej rozwija się stopniowo, zwykle w ciągu kilku do kilkunastu dni.
Efekt jest odwracalny i zazwyczaj utrzymuje się przez kilka miesięcy. Czas jego trwania może być różny u poszczególnych pacjentów.
Podczas wizyty kontrolnej oceniana jest reakcja mięśni oraz zmiana zgłaszanych dolegliwości.
Toksyna botulinowa oraz szyna ochronna pełnią odmienne funkcje.
Szyna ma przede wszystkim chronić uzębienie przed konsekwencjami przeciążeń i kontaktów zębowych podczas snu. Nie musi jednak ograniczać samej aktywności mięśni żucia.
Toksyna botulinowa może zmniejszyć siłę skurczu wybranych mięśni, ale nie zastępuje mechanicznej ochrony zębów ani leczenia innych przyczyn dolegliwości.
W niektórych sytuacjach obie metody mogą stanowić element jednego planu postępowania.
Podanie toksyny botulinowej jest procedurą medyczną wymagającą odpowiedniej kwalifikacji, znajomości anatomii oraz uwzględnienia stanu zdrowia pacjenta.
Możliwe działania niepożądane to między innymi:
Powtarzanie zabiegów wymaga dodatkowo rozważenia potencjalnego długoterminowego wpływu na mięśnie żucia oraz otaczające struktury.
Przed zabiegiem konieczne jest poinformowanie lekarza o chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach, wcześniejszym stosowaniu toksyny botulinowej oraz innych istotnych okolicznościach zdrowotnych.
W gabinecie stomatologicznym Dentysta.eu diagnostyką i leczeniem następstw bruksizmu zajmuje się lek. dent. Marcin Krufczyk, absolwent Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, wykonujący zawód lekarza dentysty od 2010 roku.
Lekarz zajmuje się między innymi leczeniem zachowawczym, protetyką, implantologią oraz oceną problemów związanych z funkcjonowaniem narządu żucia.
W ramach doskonalenia zawodowego 21 listopada 2026 roku ukończył praktyczne szkolenie z zastosowania toksyny botulinowej w zabiegach estetycznych i terapeutycznych górnego piętra twarzy oraz leczeniu bruksizmu.
Szkolenie odbyło się w DCG Medycznym Centrum Szkoleniowym we Wrocławiu, pod kierunkiem lek. stom. Małgorzaty Markuszewskiej.
Program obejmował zagadnienia anatomii mięśni twarzy, kwalifikacji pacjentów, zasad bezpieczeństwa, technik iniekcji toksyny botulinowej oraz postępowania w leczeniu bruksizmu.
Uzyskane przygotowanie uzupełnia stomatologiczne podejście do diagnostyki i leczenia następstw nadmiernej aktywności mięśni żucia.
Nie. Toksyna botulinowa może ograniczyć siłę skurczu wybranych mięśni żucia, ale nie usuwa wszystkich mechanizmów odpowiedzialnych za bruksizm. U części pacjentów może zmniejszać związane z nim dolegliwości.
Może być pomocny u niektórych pacjentów z dolegliwościami pochodzenia mięśniowego. Ból skroni może jednak mieć wiele przyczyn, dlatego konieczne jest badanie i odpowiednia diagnostyka.
Efekt działania toksyny botulinowej jest czasowy i zwykle utrzymuje się przez kilka miesięcy. Czas ten zależy od indywidualnej odpowiedzi organizmu i przebiegu terapii.
U części pacjentów może wystąpić zmniejszenie objętości mięśni żwaczy, co wpływa na wygląd dolnej części twarzy. Zmiana ta może być działaniem niepożądanym, dlatego przed zabiegiem należy omówić zarówno oczekiwany efekt terapeutyczny, jak i możliwe zmiany estetyczne.
Podanie preparatu wykonywane jest za pomocą cienkiej igły. Pacjent może odczuwać krótkotrwały dyskomfort w miejscach wkłucia. Odczuwanie bólu jest indywidualne.
Koszt leczenia zależy od zakresu zabiegu, zastosowanego preparatu i indywidualnych wskazań. Szczegółowy plan oraz wycena przedstawiane są podczas konsultacji.
Nawracające zaciskanie zębów, ból mięśni żucia, ścieranie uzębienia i poranna sztywność żuchwy to objawy, które warto skonsultować z lekarzem dentystą.
W gabinecie Dentysta.eu możliwa jest ocena następstw bruksizmu i ustalenie indywidualnego planu postępowania, obejmującego leczenie zachowawcze, ochronę uzębienia oraz – w uzasadnionych przypadkach – terapię toksyną botulinową.
Gabinet stomatologiczny Dentysta.eu
Lek. dent. Marcin Krufczyk
ul. Witkiewicza 75, Gliwice
Rejestracja telefoniczna: 500 701 500
Wysoka odwiedzalność serwisu sprawia że bez problemu dotrzesz do swoich nowych klientów!
Wystarczy że dodasz swój gabinet w ogłoszeniach portalu - szybko i zupełnie za darmo!
Dzięki promowaniu zyskają również Twoi klienci którzy łatwo Cię odnajdą!
Nadal się wahasz? Kliknij:
Dowiedz się więcej
Rozwiń