• Myję zęby codziennie i dokładnie, nitkuję je i stosuję irygator.
Gdyby to była prawda, dentysta nie zobaczyłby na szkliwie dużej ilości kamienia nazębnego, który świadczy o tym, że zęby przez kilka dni pod rząd nie były myte bądź były myte byle jak. I nie zeskrobywałby z przestrzeni międzyzębowych miękkiego jeszcze nalotu.

• Nie szoruję mocno zębów, tylko myję je delikatnie i ruchami okrężnymi bądź wymiatającymi.
O tym, że pacjent kłamie, świadczą: obniżona linia dziąseł, obnażone szyjki zębowe, uszkodzenia dziąseł w linii brzeżnej, czasem delikatnie zarysowane szkliwo lub stany zapalne dziąseł.

• Zapewniam, że z mojej diety zniknął cukier.
Szybko rozwijająca się próchnica w jamie ustnej, nowe ubytki, a także nieświeży oddech są dowodami na mijanie się pacjenta z prawdą. Może pacjent faktycznie wyeliminował słodzone napoje, ale inne produkty spożywcze zawierające dużą ilość węglowodanów, na przykład ciastka lub słodkie jogurty, już nie.

• Zgodnie z zaleceniem odwiedziłam/łem diabetologa i wiem, że nie mam cukrzycy.
Wzrost nasilenia próchnicy, osłabienie i stany zapalne dziąseł oraz słabsze kości przyzębia, pogorszenie ukrwienia jamy ustnej, a także zwiększona podatność na infekcje w jamie ustnej przeczą temu, jakoby pacjent, u którego podczas ostatniej wizyty dentysta zaczął podejrzewać istnienie cukrzycy typu 2, udał się na konsultację do diabetologa i miał glikemię pod kontrolą.

• Odżywiam się bardzo dobrze; moja dieta jest znakomicie zbilansowana i różnorodna.
Tymczasem zwiększona podatność na próchnicę, stany zapalne przyzębia, a nawet zębów mogą być wskazówkami, że w organizmie brakuje dostatecznej ilości witaminy D. Witamina ta jest konieczna do prawidłowego wchłaniania wapnia do kości, szkliwa i zębiny. Podobnie bóle szczęki mogą być ostrzeżeniem o rozwijającej się osteoporozie. Choroba może doprowadzić nie tylko do złamań i mikrozłamań kości, ale również być przyczyną utraty zębów, ponieważ przy zmniejszonej gęstości kości osadzenie zębów w przyzębiu nie jest wystarczająco solidne.
Krwawienia z dziąseł są wskazówką dla stomatologa o niedostatku witaminy C w diecie. Kiedy natomiast pacjent zgłasza się ze stanami zapalnymi śluzówki jamy ustnej, dentysta może podejrzewać niedostatek witaminy A w pokarmach. Zmiany na śluzówce jamy ustnej mogą również świadczyć o niedoborze witamin z grupy B – szczególnie, jeśli nieprawidłowościom towarzyszy uczucie suchości w jamie ustnej, pojawiają się zajady w kącikach ust czy obrzęk i zaczerwienienie języka.

• Te rysy na szkliwie powstały po myciu zębów bardzo twardą szczoteczką.
Cóż, trzeba byłoby się mocno natrudzić, aby szczoteczką do zębów – nawet bardzo twardą – doprowadzić do dość głębokich zarysowań na szkliwie. Zdecydowanie bardziej prawdopodobne wyjaśnienie powstałego uszkodzenia szkliwa to wykorzystanie do mycia zębów, na przykład, gruboziarnistej mieszanki domowej roboty, która – rzekomo – miała wybielić zęby i koniecznie zmienić szczoteczkę na miękką (soft) lub średnio miękką (medium).

• Nie rozumiem, dlaczego moje zęby są przebarwione, jeśli po zabiegu wybielania przestrzegałam/łem białej diety.
No tak, ale o tej jednej lampce czerwonego wina wypitej wolno w ramach toastu urodzinowego następnego dnia po zabiegu wybielania zębów już pacjent nie wspomniał. A to wystarczyło, aby pojawiły się przebarwienia.

• Kardiolog powiedział mi, że moja choroba wieńcowa nie ma nic wspólnego z tym, że mam dziury w zębach i paradontozę.
Wygląda na to, że pacjent albo nie odwiedził kardiologa zgodnie z sugestią stomatologa, albo nie rozmawiał z kardiologiem na temat wpływu stanu zdrowia jamy ustnej na choroby układu krążenia. Współcześnie każdy kardiolog wie, że choroby zębów i przyzębia wpływają na schorzenia układu krwionośnego i odwrotnie – choroby krążeniowe negatywnie działają na stan zdrowia tkanek jamy ustnej.

• Tak, rzuciłam/łem palenie. Przecież nie mam nieprzyjemnego zapachu z ust.
Jest za to na szkliwie spora ilość kamienia nazębnego i nieestetycznych żółto-brązowych przebarwień. Stomatolog wyłapie tutaj kłamstwo na pierwszy rzut oka. A może także zauważyć zmiany wskazujące na rozwój nowotworu w obszarze śluzówki jamy ustnej bądź warg – czemu palenie papierosów wybitnie sprzyja.

• Czas, kiedy w moim życiu dominował stres, skończył się bezpowrotnie. Towarzyszy mi teraz poczucie relaksu; śpię również znakomicie.
Czyżby?… Starte powierzchnie zębów, delikatne spękania szkliwa, a także lekkie rozchwianie zębów świadczą o tym, że dochodzi do nadmiernego zaciskania szczęk i zgrzytania zębami. Wskazuje to na bruksizm, który najczęściej powodowany jest przez stresujący tryb życia. Udowodniono również, że zła jakość snu skorelowana jest ze zgrzytaniem zębami w ciągu nocy (dalej trwający bruksizm).

• Nie mam nadkwasoty, nie piję napojów gazowanych i nie mam zaburzeń odżywiania.
Skąd zatem te erozyjne uszkodzenia szkliwa?… Najczęstszą ich przyczyną bywa spożycie gazowanych napojów – szczególnie słodzonych i kwaśnych. Zmiany erozyjne mogą się pojawiać również w wyniku cofania się kwaśnej treści żołądkowej przy chorobie refluksowej, ale mogą być też objawem bulimii – choroby, w której po epizodach obżarstwa następuje opróżnienie żołądka poprzez prowokowanie wymiotów, których kwaśna treść rozmiękcza szkliwo.

• Po zrobieniu testu na AIDS wiem, że zakażenie wirusem HIV mnie nie dotyczy.
Test należy zatem powtórzyć; albo zrobić go dopiero po raz pierwszy – bo wbrew temu, co deklaruje się dentyście, prawdopodobnie nie został on wykonany. Takie bowiem objawy, jak suchość w jamie ustnej, nasilająca się próchnica, zapalenie dziąseł i utrata kości, w której osadzona jest część korzeniowa zęba to charakterystyczne objawy osłabienia układu odpornościowego manifestujące się w jamie ustnej, które mogą wskazywać na zakażenie wirusem HIV.

• Moją protezę czyszczę prawidłowo; to z powodu kwaśnej śliny zrobiła się biała.
Gdyby ślina była rzeczywiście tak kwaśna, że doprowadziłaby do wybielenia protezy dentystycznej, prawdopodobnie delikatna śluzówka jamy ustnej uległaby wytrawieniu przez wysoce stężony kwas. Ponieważ jednak śluzówce jamy ustnej nic nie dolega, teorię o kwaśnej ślinie należy włożyć między bajki, a przyznać się do tego, że proteza zażyła kąpieli w wybielaczu.

• Nie gryzę skuwek ołówków czy długopisów.
Uszkodzone miejscowo szkliwo zębów niesie informację o tym, że jest inaczej.

• Alergolog wykluczył, żeby i suchość w jamie ustnej, i ból zęba mogły być spowodowane alergią.
Wysoce prawdopodobne jest, że pacjent nie odwiedził alergologa. Alergia wiąże się często z katarem i bólem gardła, a zatkany nos może być przyczyną nacisku wywieranego na korzenie górnych zębów trzonowych, co z kolei objawiać się może symulowanym bólem tych zębów. Zatkany nos utrudnia również oddychanie. Wskutek tego – szczególnie podczas snu – oddycha się ustami, co prowadzi do wysuszenia śluzówki jamy ustnej.

• Bardzo dokładnie czyszczę okolice zamków aparatu ortodontycznego i używam do tego szczoteczek pęczkowych.
Gdyby tak było, w sąsiedztwie zamków ortodontycznych nie byłoby nagromadzonego nalotu nazębnego i demineralizacji szkliwa. Dzięki cienkim szczoteczkom pęczkowym można bowiem bardzo dokładnie oczyścić nawet trudno dostępne zakamarki.

• Moje dziecko nie zasypia ze smoczkiem butelki w buzi.
Przeczą temu charakterystyczne dla próchnicy butelkowej czarne wykwity na szkliwie zębów mlecznych. Próchnica butelkowa rozwija się bardzo szybko, ponieważ zęby mleczne – szczególnie świeżo wyrosłe – mają miękkie szkliwo, podatne na działanie kwasów bakteryjnych, może się to zakończyć wcześniejszą utratą tych zębów.

Post Nigdy nie kłam dentyście – oto dlaczego! pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

Sporty wodne a problemy z uzębieniem

Sport, także wodny, nieraz obarczony jest ryzykiem problemów stomatologicznych. Niedawno wspominaliśmy o tym, że podczas nurkowania możemy doświadczyć zjawiska barodontologii, czyli przenikliwego bólu zębów wynikającego z nagłej zmiany ciśnienia. Podczas pływania, jak w wielu innych dyscyplinach sportowych, jesteśmy narażeni także na urazy stomatologiczne. Jednak jedne z najnowszych badań naukowców donoszą, że sporty wodne mogą negatywnie oddziaływać na nasze zęby jeszcze w inny sposób. Mowa tutaj o nieestetycznych zmianach w odcieniu szkliwa, które obserwowane są u dzieci.

Badania nad przebarwieniem zębów

Zbadania wspomnianego problemu podjęli się naukowcy z University of Western Australia. Zaprosili do badania prawie 100 dzieci w wieku 5-17 lat, które regularnie uczęszczały na treningi z pływania, w ramach przynależności do różnych klubów pływackich w Australii Zachodniej. Dzieci te stanowiły grupę badawczą. Z kolei do grupy kontrolnej zakwalifikowano dzieci, które w ogóle nie odwiedzały basenu, gdyż nie potrafiły pływać. W celu wykluczenia czynników mogących mieć wpływ na stan uzębienia, każdego z uczestników badania zapytano o nawyki związane z higieną jamy ustnej oraz praktykowaną dietą.

Badanie polegało na wykonaniu wewnątrzustnych zdjęć siekaczy oraz kłów, a następnie na określeniu stopnia przebarwień szkliwa w oparciu o Global Stain Index Score. Z badania wynikło, że dzieci w grupie badawczej miały niemalże dwukrotnie większe przebarwienia szkliwa, w porównaniu do dzieci z grupy kontrolnej.

Na chwilę obecną naukowcy nie są w stanie wyjaśnić przyczyny zależności pomiędzy treningami na basenie, a niekorzystnymi zmianami szkliwa zębów. Przypuszcza się, że może mieć to związek ze stężeniem chloru w wodzie basenowej i jej poziomem kwasowości, a także ze specyficznym składem śliny. Badacze wskazują jednak na konieczność przeprowadzenia w tym zakresie dokładnych badań.

Post Pływanie przyczyną przebarwionych zębów pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

Współczesna endodoncja ma do dyspozycji szeroki wachlarz możliwości i metod leczenia chorób miazgi, tkanek okołowierzchołkowych i rozwiązywania skomplikowanych problemów terapeutycznych, jednak wciąż odnotowuje się przypadki niepowodzenia leczenia endodontycznego. prowadząc do powikłania w endoddoncji.

Od czego zależy wynik leczenia endodontycznego?

Stosowanie procedur endodontycznych opartych na aktualnej wiedzy i rygorystyczne przestrzeganie procedur klinicznych umożliwiają uzyskanie zadowalających wyników terapeutycznych z dobrą prognozą długoterminową.

Przed leczeniem endodontycznym należy poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia komplikacji oraz uzyskać pisemną zgodę na leczenie i potwierdzenie, że pacjent jest świadom ryzyka powikłań.

Na wynik leczenia endodontycznego wpływa wiele czynników, m.in. stan ogólny pacjenta, interpretacja zdjęcia RTG, anatomia jam zębowych, stan miazgi i tkanek okołowierzchołkowych, skrupulatne przestrzeganie zasad aseptyki podczas leczenia. Niepowodzenia w endodoncji zależeć mogą również od stanu przyzębia, perforacji komory lub kanału, złamania instrumentów kanałowych, złamania korony lub korzenia czy zwapnienia kanałów korzeniowych. W niektórych przypadkach pewne znaczenie może mieć wiek pacjenta, lokalizacja zęba w łuku, przyczyna uszkodzenia miazgi.

Wyznaczniki powodzenia i niepowodzenia w endodoncji

Kliniczny sukces leczenia endodontycznego oznacza:

• niewystępowanie bólu samoistnego
• brak bolesności w trakcie opukiwania i obmacywania
• brak ruchomości zęba
• brak przetoki
• prawidłową lub nieznacznie poszerzoną przestrzeń ozębnej
• brak znamion stanu zapalnego/obrzęku
• zagojenie zmian okołowierzchołkowych
• szczelne wypełnienie jamy zęba.

O wątpliwym powodzeniu leczenia endodontycznego świadczą:

• niewielkie dolegliwości podczas opukiwania lub nagryzania
• sporadyczne występowanie bólu samoistnego
• podejrzenie zapalenia zatoki szczękowej pochodzenia zębowego
• zmiany okołowierzchołkowe podobnej wielkości/nieznaczne objawy gojenia
• resorpcja korzenia
• umiarkowane poszerzenie przestrzeni ozębnej.

Na niepowodzenie leczenia endodontycznego wskazuje:

• utrzymywanie się samoistnych objawów bólowych
• aktywna przetoka lub obrzęk
• bolesność przy opukiwaniu i obmacywaniu
• niemożność nagryzania, żucia
• ruchomość zęba
• znaczne poszerzenie przestrzeni ozębnej
• powiększenie zmian okołowierzchołkowych/obecność zmian nowych.

Powikłania w trakcie leczenia endodontycznego

Wśród możliwych komplikacji podczas leczenia endodontycznego wymienia się:

• problemy związane z dostępem do jamy zęba, np. dostęp niewłaściwy (najczęściej za mały), pozostawienie próchnicy na ścianach zęba, nieszczelne wypełnienie, złamanie korony, perforacja w rowku dziąsłowym
• komplikacje związane z chemomechanicznym opracowaniem kanałów korzeniowych, w tym:
• utrata długości roboczej (odległość od brzegu siecznego do otworu fizjologicznego) – jej utrata (skrócenie/wydłużenie) uniemożliwia dokładne wypełnienie korzenia zęba
• poszerzenie otworu fizjologicznego – związane z ryzykiem przepchnięcia zawartości kanału, płynów płuczących, past uszczelniających i in. do ozębnej i kości (w efekcie może rozwinąć się ostry stan zapalny tkanek okołowierzchołkowych)
• zmiana przebiegu kanału
• niedostateczne oczyszczenie kanału
• perforacja kanału
• złamanie instrumentów (np. igieł Lentulo)
• zwapnienia kanałów
• powikłania związane z wypełnieniem kanałów korzeniowych:
• problemy wynikające z niedopełnienia/przepełnienia kanałów korzeniowych
• pionowe złamanie korzenia zęba (poważne powikłanie, które może prowadzić do ekstrakcji ); ryzyko złamania korzeni zębów wzrasta w przypadku zgryzu urazowego zęba lub chorób przyzębia ze znaczną utratą kości
• parestezje
• perforacje przy preparacji pod wkłady koronowo-korzeniowe
• inne powikłania, np. połknięcie/zaaspirowanie do dróg oddechowych drobnych narzędzi endodontycznych.

Post Trudności i komplikacje w endodoncji pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

 Obecnie agenezję zębów częściej notuje się u płci żeńskiej niż męskiej. Wrodzony brak zawiązków zębowych może dotyczyć uzębienia mlecznego i/lub stałego. Szacuje się, że w Europie i Azji dotyka 0,4-0,9% populacji bardzo młodej, posiadającej zęby mleczne, natomiast u osób z zębami stałymi obserwuje się ją częściej, bo u 1–10% populacji.

Co ciekawe, wrodzony brak zawiązków zębów może występować jednocześnie u tej samej osoby z inną nieprawidłowością, a mianowicie zębami nadliczbowymi. Ten swoisty paradoks zwany jest hipo-hiperdoncją. Anomalię tę obserwuje się najczęściej w uzębieniu stałym. Jest to nieprawidłowość bardzo rzadka, która może występować samodzielnie bądź jako współistniejąca z innymi defektami, szczególnie z rozszczepem wargi i podniebienia, zespołem Downa i zespołem Elisa van Crevelda.

Agenezja – których zębów dotyczy najczęściej i jak się ją diagnozuje?

Wrodzony brak zawiązków zębowych najczęściej diagnozuje się w odniesieniu do trzecich zębów trzonowych, a także u osób, które dotknięte są innymi nieprawidłowościami w obrębie jamy ustnej bądź ogólnymi. Poza tym, najczęściej dotyczy ona drugich dolnych zębów przedtrzonowych, a także bocznych górnych zębów siecznych i drugich górnych zębów przedtrzonowych.

Agenezję zębów diagnozuje się:

• klinicznie – u 3-4 letniego dziecka w odniesieniu do zębów mlecznych oraz u 12-14-letniego nastolatka – w odniesieniu do zębów stałych;
• w badaniu radiologicznym – dzięki temu rozpoznanie może być postawione szybko, ponieważ zawiązki wszystkich zębów mlecznych i pierwszych zębów trzonowych stałych widać na radiogramach już od urodzenia.

Wykonanie badań radiologicznych, szczególnie pantomogramu, jest konieczne do wykluczenia zębów zatrzymanych i postawienia ostatecznej diagnozy.

Rodzaje agenezji zębów

Istnieją różne klasyfikacje agenezji zębów. Dwa popularne systemy klasyfikacji wyróżniają trzy lub pięć rodzajów tej anomalii.

System klasyfikacji wyróżniający trzy rodzaje agenezji zębów

Wyodrębnione zostały tu:

• Hipodoncja – w zależności od autora, rozpoznaje się ją, kiedy brakuje mniej niż 4 bądź mniej niż 6 zębów mlecznych i/lub stałych. Najczęściej brakuje zawiązków zębów siecznych i przedtrzonowych. Zęby, które wyrosły w jamie ustnej, najczęściej charakteryzują się prawidłowymi wymiarami i typowymi kształtami, ale czasem obserwuje się mniejsze wymiary drugich przedtrzonowców i szczątkowe siekacze boczne. To nieprawidłowość bardzo częsta u dzieci z rozszczepem wargi i podniebienia, osób z zespołem Downa i często towarzysząca osobom z hemifacial microsomia.
• Oligodoncja – diagnozowana, kiedy brakuje (w zależności od autora klasyfikacji) więcej niż 4 bądź 6 zębów, przy czym brak 6-9 zębów to oligodoncja średnia, natomiast brak więcej niż 10 zębów to oligodoncja ciężka. Ogólnie oligodoncja dotyczy zarówno uzębienia mlecznego, jak i zębów stałych – z wyłączeniem trzecich trzonowców. W uzębieniu mlecznym najczęściej brakuje zawiązków siekaczy, a w uzębieniu stałym – zawiązków drugich przedtrzonowców w żuchwie oraz zawiązków siekaczy – górnych bocznych i dolnych przyśrodkowych. Zęby natomiast najczęściej mają zmniejszone wymiary i zmienione w odniesieniu do normy kształty – siekacze i kły mogą być stożkowate, pieńkowate lub kołkowate, a zęby boczne charakteryzują się mniejszą liczbą guzków na powierzchni żującej.
• Anodoncja – to całkowity brak zębów; występuje bardzo rzadko. Kiedy związana jest z dwoma rodzajami uzębienia – mlecznym i stałym – określa się ją jako aplazję.

System klasyfikacji, w którym wyróżnia się pięć postaci agenezji.

Wyodrębniono tu:

• całkowity brak zawiązków zębów stałych przy pełnym uzębieniu mlecznym;
• całkowity brak zawiązków zębów stałych przy częściowym braku zawiązków zębów mlecznych;
• częściowy brak zawiązków w uzębieniu stałym i mlecznym;
• częściowy brak zawiązków zębów stałych przy pełnym uzębieniu mlecznym;
• częściowy brak zawiązków zębów mlecznych przy pełnym uzębieniu stałym.

Niektórzy autorzy do tego doliczają jeszcze:

• całkowity brak zawiązków zębów stałych;
• całkowity brak zawiązków zębów mlecznych i częściowy brak zawiązków zębów stałych.[1]

Przyczyny wrodzonego braku zawiązków zębów

Agenezje zębów mogą wynikać z nieprawidłowości, jakie pojawiają się w różnych listkach zarodkowych na wczesnym etapie rozwoju embrionu – dotyczą głównie zmian w ektodermie (dysplazja ektodermalna). Mogą być dziedziczone:

• dominująco lub recesywnie;
• w sposób związany lub niezwiązany z płcią;
• jako wada pojedyncza lub zmiana towarzysząca zespołom chorobowym – dziedziczenie dominujące lub recesywne.

Mogą być spowodowane przez wiele czynników, które zaliczane są do dwóch głównych kategorii.[2]

• Czynniki genetyczne – zmiany dotyczą genów odpowiedzialnych za przekazywanie sygnałów w komórkach bądź regulujących aktywność genów w jądrze komórkowym. Ponieważ geny, w których zmiany mogą prowadzić do rozwoju agenezji zębów, są związane ze szlakami sygnałowymi lub zaangażowane w produkcję białek wykorzystywanych do rozwoju zarodka, dlatego właśnie wrodzony brak zawiązków zębów jest wadą często współtowarzyszącą rozmaitym zespołom nieprawidłowości, na przykład zespołowi Van der Woude’a czy zespołowi Goltza.[3]
• Czynniki epigenetyczne, w tym choroby somatyczne kobiety w czasie ciąży, przyjmowanie w czasie ciąży leków lub terapia onkologiczna w tym czasie. Zalicza się tu również zmiany filogenetyczne, które są wynikiem adaptacji organizmów do zmieniającego się sposobu odżywiania w toku ewolucji. Towarzyszy temu zmniejszenie liczby zębów, a także redukcja wielkości kości żuchwy i szczęki. Ponieważ ewolucja człowieka wciąż trwa, naukowcy sugerują, że w dalekiej przyszłości potomkowie współczesnego człowieka mogą prawdopodobnie mieć tylko po 5 zębów w jednym kwadrancie – miałyby być to: jeden siekacz, kieł, jeden ząb przedtrzonowy i dodatkowo dwa zęby trzonowe.

Konsekwencje agenezji zębów

Ponieważ brak zaledwie jednego zęba może doprowadzić do wielu poważnych następstw, tym bardziej istotny dla zdrowia będzie brak kilku lub nawet kilkunastu zębów – niezależnie od tego, których zębów będzie dotyczyć.

U osób dotkniętych agenezją zębów występują:

• problemy z rozdrabnianiem i żuciem pokarmów – może to prowadzić do zakłóceń w pracy układu pokarmowego lub skutkować deficytami żywieniowymi, jeśli osoba dotknięta agenezją będzie rezygnować ze spożywania np. twardych owoców czy warzyw;
• problemy z wysławianiem się i artykulacją głosek;
• wady zgryzu – to konsekwencja niefizjologicznego ułożenia zębów w łuku zębowym, która może prowadzić nie tylko do niszczenia istniejących zębów i chorób przyzębia, ale również do zniekształceń rysów twarzy;
• ślinotok – towarzyszy niektórym zaburzeniom genetycznym, z którymi związana jest również agenezja;
• problemy natury psychologicznej – pokłosie braku akceptacji ze strony rówieśników lub osób z otoczenia.

Z badań wynika, że osoby z wrodzonym brakiem zawiązków zębów stałych są bardziej narażone na rozwój nowotworów, a szczególnie raka jelita grubego oraz raka jajnika. Dzieje się tak gdyż mutacje genetyczne, które w wyniku zmian w sygnalizacji wewnątrz- i międzykomórkowej doprowadzają do rozwoju agenezji zębów, mogą również stać się przyczyną nieprawidłowości, które ostatecznie doprowadzą do transformacji nowotworowej.

Leczenie w agenezji zębów

Ponieważ agenezja zębów to nieprawidłowość wrodzona, możliwe jest jedynie zapobieganie negatywnym jej skutkom i leczenie prowadzące do zapewnienia prawidłowej funkcji narządu żucia oraz korygujące wady zgryzu i dysharmonię rysów twarzy. Wymaga podejścia wielodyscyplinarnego i długotrwałej opieki stomatologicznej oraz medycznej, szczególnie w sytuacji, kiedy agenezja zębów nie występuje samodzielnie, lecz jest nieprawidłowością towarzyszącą zespołowi chorobowemu. W terapii niedoliczbowości zębów wykorzystuje się możliwości oferowane przez ortodoncję, chirurgię stomatologiczną, protetykę i implantologię, a także stomatologię zachowawczą. Bardzo istotne są także profesjonalna higiena jamy ustnej oraz profilaktyka chorób jamy ustnej realizowana w gabinecie dentystycznym i w domu.[4]

Przypisy:
[1]http://31.186.81.235:8080/api/files/view/31163.pdf
[2]https://www.researchgate.net/profile/Abu-Hussein-Muhamad/publication/313108779_Tooth_Agenesis_Aetiological_Factors/links/59a940c8aca27202ed681c36/Tooth-Agenesis-Aetiological-Factors.pdf
[3]https://www.dbc.wroc.pl/Content/2163/DMP_2004413531_Bied.pdf
[4]http://www.protetstomatol.pl/Hipodoncja-bocznych-zebow-siecznych-szczeki-nmetody-leczenia-przeglad-pismiennictwa,100229,0,2.html

Post Agenezja zębów, czyli wrodzony brak zawiązków zębowych i jego konsekwencje pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

Specyfika stanów nagłych i groźnych dla życia w chirurgii szczękowo-twarzowej dotyczy głównie ich (niebezpiecznego) przebiegu. W większości przypadków powikłania (pośrednio lub bezpośrednio) wynikają z zaburzeń podstawowej czynności życiowej: oddychania. Powikłaniom można jednak zapobiegać, m.in. przez odpowiednie postępowanie przedoperacyjne i pooperacyjne.

Nadzór pooperacyjny i kontrola bólu

Postępowanie pooperacyjne polega na dokładnej obserwacji chorego. Pacjenci, którzy są przenoszeni na oddział wybudzeń, wymagają nadzoru i zindywidualizowanego monitorowania. Jego rodzaj i czas zależy od:

• przeprowadzonego zabiegu
• oceny przedoperacyjnej
• trudności śródoperacyjnych i wyrównania zaburzeń homeostazy
• oceny stanu wybudzenia po znieczuleniu.

Ścisła obserwacja pacjenta ma na celu stałą lub okresową ocenę podstawowych czynności życiowych.

Ocena (co 10 minut) podstawowych parametrów na oddziale pooperacyjnym obejmuje: tętno, częstość oddechów, ciśnienie tętnicze krwi, poziom świadomości; ponadto: pulsoksymetrię/oksymetrię, elektrokardiografię, temperaturę ciała. Stopień świadomości zazwyczaj ocenia się za pomocą jednej ze skal głębokości sedacji (np. skali Ramseya).

Ocenę stanu pacjenta po znieczuleniu ułatwia również skala Stewarda, pomocna podczas podejmowania decyzji o przekazaniu pacjenta z sali wybudzeń do „zwykłej” sali pacjentów lub o wypisie po zabiegu w trybie chirurgii jednego dnia. Bezpośredni okres wybudzenia, czyli powrót odruchów obronnych, czynności ruchowej i stanu świadomości, wskazuje, że pacjent może zostać przeniesiony z sali wybudzeń na oddział. Pośredni okres wybudzenia (gotowość pacjenta do opuszczenia szpitala po zabiegu) oznacza:

• stabilne czynności życiowe i oddech, orientację co do czasu, miejsca i własnej osoby
• zdolność do samodzielnego ubrania się, chodzenia, doustnego przyjmowania płynów i oddawania moczu
• brak występowania znacznych nudności, wymiotów, bólu, krwawienia
• zwolnienie pacjenta przez anestezjologa i zaopatrzenie go w (pisemne) zalecenia pooperacyjne
• obecność osoby towarzyszącej.

Pacjenta należy poinformować, że w czasie 24 godzin po znieczuleniu nie wolno prowadzić pojazdów i obsługiwać urządzeń mechanicznych oraz nie powinno się podejmować ważnych decyzji.

W każdym przypadku występuje ból pooperacyjny wynikający z uszkodzenia tkanek; najczęściej jest to ból samoograniczający się, ustępujący po kilku dobach. W przypadku wystąpienia tzw. przetrwałego bólu pooperacyjnego wskazana jest dokładna diagnostyka i leczenie specjalistyczne. Pooperacyjne dolegliwości bólowe może nasilać obrzęk, typowy dla zabiegów w obrębie jamy ustnej i twarzoczaszki.

Postępowanie przeciwbólowe w okresie pozabiegowym zależy od wielu czynników, m.in. od rodzaju zabiegu, znieczulenia, zastosowania tzw. analgezji z wyprzedzeniem oraz aktualnej oceny bólu przez pacjenta. Leczenie bólu pooperacyjnego w stomatologii, chirurgii stomatologicznej i chirurgii szczękowo-twarzowej polega najczęściej na stosowaniu preparatów z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Jeśli istnieje ryzyko wystąpienia dużego obrzęku, postępowanie przeciwobrzękowe ma także charakter przeciwbólowy.

Pooperacyjne zaburzenia homeostazy

Zaburzenia homeostazy w okresie pooperacyjnym mogą mieć związek ze stanem przedoperacyjnym pacjenta, powikłaniami anestezjologicznymi lub chirurgicznymi. Najczęściej stwierdza się występowanie zaburzeń oddechowych i krążeniowych.

Wśród zaburzeń oddechowych dominuje niedrożność dróg oddechowych (i jej następstwa), wynikająca zwykle ze zbyt głębokiej sedacji lub ze szczątkowego działania środków zwiotczających mięśnie (zapadanie języka), obecności ciał obcych/krwi w górnych drogach oddechowych. Za niedrożność dróg oddechowych odpowiadać może również obrzęk błon śluzowych i języka. Postępowanie polega na zapobieganiu niedrożności (rurka ustno-gardłowa, nosowo-gardłowa lub intubacyjna) i leczeniu przyczynowym: wyeliminowaniu zaburzeń wentylacji i leczeniu przeciwobrzękowym.

Do często obserwowanych pooperacyjnych zaburzeń krążeniowych należą:

• wzrost ciśnienia tętniczego krwi – zwykle z powodu nadaktywności układu współczulnego (np. pod wpływem bólu). Postępowanie polega na usunięciu czynników przyczynowych (opanowanie bólu). Utrzymująca się hipertensja wymaga postępowania objawowego.
• spadek ciśnienia tętniczego krwi – najczęściej przyczyną jest utrzymujące się działanie środków anestetycznych, stymulacja układu przywspółczulnego lub hipowolemia, rzadziej niewydolność mięśnia sercowego (głównie u chorych z obciążeniami). Należy szybko rozpoznać przyczynę hipotensji i wdrożyć postępowanie przyczynowe; jednocześnie prowadzić postępowanie objawowe.
• niedokrwienie mięśnia sercowego – zazwyczaj wynik nadmiernego obciążenia (tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego), obniżonej podaży tlenu (hipoksemia). Postępowanie obejmuje suplementację tlenu, ograniczenie tachykardii, leczenie wzrostu ciśnienia tętniczego krwi.
• zaburzenia rytmu serca – może wystąpić zarówno bradykardia, jak tachykardia; zaburzenia powodujące spadek rzutu serca (zmniejszony przepływ tkankowy i narządowy krwi) wymagają natychmiastowego leczenia objawowego.

Do innych, rzadziej występujących zaburzeń pooperacyjnych należą:

• nudności i wymioty (obserwowane po operacjach szyi lub oczodołu; bardzo rzadkie po zabiegach z zakresu stomatologii i chirurgii stomatologicznej)
• przedłużające się krwawienia (wymagające wzmożonej obserwacji, oceny utraty krwi i stanu ogólnego; w uzasadnionych przypadkach – oceny parametrów morfologicznych krwi i uzupełnienia ubytków).

Post Postępowanie pooperacyjne w chirurgii szczękowo-twarzowej pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

Dentysta dentyście nierówny

Duże niespójności w stawianej diagnozie oraz w dobieranym planie leczenia, a także nawet 20-krotnie wyższe koszty leczenia – do takich wniosków doprowadziło badanie przeprowadzone niedawno przez Dental Al Council (DAIC). Do badania zaproszono 136 stomatologów z 14 krajów. Przygotowano zestaw pantomogramów przedstawiających różnego rodzaju patologie stomatologiczne. Każdy z uczestników badania otrzymał taki sam zestaw. Zadaniem dentystów było postawienie diagnozy oraz zalecenie planu leczenia, a także określenie całościowych kosztów leczenia.

Okazało się, że w żadnym przypadku wszyscy dentyści nie byli zgodni co do diagnozy. Najwyższy wskaźnik zgodności, jaki udało się uzyskać, wynosił 81%. Stomatolodzy byli najbardziej jednomyślni w stwierdzaniu obecności niemetalicznych wypełnień, zatrzymanych zębów trzonowych oraz nawrotu próchnicy, przy czym o ile w danym przypadku stwierdzili istnienie próchnicy, o tyle bardzo zróżnicowanie oceniali jej ciężkość czy też stopień penetracji.

Plan leczenia całej jamy ustnej przez jednego z dentystów został wyceniony aż na 36 tys. dolarów. Pięciu badanych podało cenę o połowę mniejszą, a najtańsze oferty opiewały na kwotę zaledwie kilkuset dolarów.

Technologie wsparciem dla stomatologów

Jak stwierdzi Ron Bolden – założyciel DAIC – istotne znaczenie ma zachęcenie stomatologów do korzystania z technologii wspierających w stawianiu prawidłowej diagnozy. Dostępne zasoby i narzędzia są w stanie uspójnić decyzje stomatologów, a tym samym uchronić pacjentów od tak znacznych różnic w kosztach leczenia.

Bez wątpienia zjawisko niespójności wpływa także na zaufanie pacjentów. U osób, które borykają się z dentofobią, świadomość zróżnicowanego poziomu fachowości dentystów może wpłynąć na nasilenie lęku, a to z kolei może pogłębić chęć unikania wizyt i doprowadzić do pogorszenia zdrowia jamy ustnej.

Post Dentysta a dentysta – różnice w diagnozie i kosztach pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

Wpaja się obecnie obywatelom, że szczepionka przeciw SARS-CoV-2 to znakomite narzędzie do wykształcenia odporności (nawet na całe życie, bo coraz śmielej wybrzmiewa i taki przekaz), a nie podaje się innej kluczowej informacji: że to szczepionka sezonowa i nie uchroni przed zakażeniem wariantem wirusa innym od tego, przeciw któremu została opracowana. Nie może być inaczej, bo koronawirus powodujący chorobę COVID-19 należy do wirusów silnie mutujących, podobnie jak wirus grypy czy inne koronawirusy. Wynika to z posiadania przez niego materiału genetycznego w postaci RNA a nie DNA. Enzym polimeraza służący do powielania wirusowego RNA podczas tego procesu popełnia błędy, których skutkiem są mutacje materiału genetycznego wirusa i powstawanie nowych jego wariantów.

Niepodawanie informacji o tym, że szczepienie przeciw COVID-19 trzeba będzie powtarzać dla kolejnych wariantów wirusa powodujących tę chorobę, które pojawią się w przyszłości (identyczna sytuacja jest ze szczepieniem przeciw grypie), może rodzić u odbiorców przekazu podejrzenia o manipulowanie, a nawet doprowadzić do utraty zaufania do nadawcy przekazu. Informacja o sezonowości szczepionki jest więc tak samo ważna, jak fakt, że dzięki tej właśnie szczepionce wykształca się odporność zmniejszająca ryzyko ciężkiego przebiegu choroby COVID-19 i zgonu. Warto, by osoby zaangażowane w tworzenie informacji o tym pamiętały, ponieważ to, co jest oczywiste dla epidemiologa czy wirusologa, dla stomatologa czy przeciętnego człowieka już takie oczywiste nie musi być.

Wyniki badania, które wywołały burzę

Niepełność informacji dotyczy również kwestii ciężkich powikłań spowodowanych przez samo szczepienie – ze zgonem włącznie. Negatywne skutki szczepień bywają marginalizowane w przekazach medialnych, a o badaniach, których wyniki nie pokazują galopującego sukcesu w walce z COVID-19 dzięki zastosowaniu szczepionek, bywa, że nie mówi się wcale albo podważa się wyniki bądź dyskredytuje autorów pracy.

Przykładem jest badanie, które opublikowane zostało na łamach Vaccines, a zatytułowane jest The Safety of COVID-19 Vaccinations—We Should Rethink the Policy.[1] Jego autorami są trzej badacze o uznanym dorobku naukowym – dwóch jest związanych z uniwersytetami niemieckimi, a jeden z nich – także z Uniwersytetem Medycznym w Poznaniu, natomiast trzeci badacz jest niezależnym naukowcem do spraw danych i wzorców. Badacze ci postanowili porównać ryzyko i korzyści wynikające ze szczepionek przeciw COVID-19, o których powszechnie wiadomo, że zostały poddane przyspieszonym badaniom i tylko warunkowo dopuszczono je na rynek, a badania kliniczne nad nimi wciąż trwają. W oparciu o dane uzyskane z badania izraelskiego, które objęło ok. miliona osób, oraz dane pochodzące z baz danych działań niepożądanych Europejskiej Agencji Leków i holenderskiego rejestru krajowego lareb.nl badacze oszacowali, że: „Na trzy zgony, którym zapobiega szczepienie, musimy przyjąć dwa zgony spowodowane szczepieniem”. I doszli do następującego wniosku: „Ten brak wyraźnych korzyści powinien skłonić rządy do przemyślenia swojej polityki szczepień”.

Badanie to opublikowane zostało 24 czerwca 2021 roku, a już 4 dni później opatrzono je etykietą „Cofnięte”, natomiast czasopismo dołączyło notatkę, w której wyrażono obawy związane z pracą i nazwano jej główny wniosek błędnym. Jak podaje periodyk Politi Fact, Europejska Agencja Leków ostrzegła, że jej dane dotyczące działań niepożądanych nie mogą być wykorzystywane samodzielnie do ustalenia, czy szczepionka spowodowała śmierć, ponieważ zdarzenie to mogło być wywołane przez inną chorobę lub jest związane z innym lekiem przyjmowanym przez pacjenta w tym samym czasie[2].

Przeciw wynikom wspomnianego badania zaprotestowali niektórzy naukowcy – wśród nich była między innymi członkini zespołu z Oxfordu, która pomogła opracować powszechnie stosowaną obecnie szczepionkę przeciw COVID-19.

Jeden z autorów badania powiedział portalowi Retraction Watch, że dane, na bazie których otrzymano budzący kontrowersje wynik i wysnuto przytoczony wyżej wniosek, zostały wykorzystane i przeanalizowane poprawnie a nie niepoprawnie. To, że są mniej niż optymalne, jest jasne dla wszystkich i powiedziano o tym w budzącym kontrowersje artykule. Naukowiec podkreślił, że celem badania było wygenerowanie bodźca dla rządów i naukowców, aby w końcu stworzyć dobre dane, które powinny powstać już dawno temu. To ważny cel, ponieważ badacze w swojej pracy podkreślają, że szczepionki mRNA nigdy nie były testowane pod kątem ich bezpieczeństwa w prospektywnych badaniach po wprowadzeniu do obrotu.

Dyskusja nad przytoczonym badaniem trwa.

Warto jeszcze podkreślić, że autorzy zadeklarowali, iż badanie to nie otrzymało żadnego finansowania zewnętrznego. To ważne, bo kwestia bezstronności pozostaje tu klarowna.

Szczepienia przeciw COVID-19 – mity i mityczny prestiż tytułów

W Dentysta.eu szczepienia w ogólnym tego słowa znaczeniu popieramy – dowodem jest zaszczepienie się zespołu przeciw COVID-19. Niemniej, uważamy, że każdy ma prawo do poznania wyników różnych badań i ich interpretacji. Na temat szczepień przeciw COVID-19 wiadomo jeszcze na tyle mało, że każdy głos – zarówno negatywny, jak i pozytywny – jest tu na wagę nie tyle złota, co pogłębienia wiedzy w tym temacie. Tymczasem jest szerokie grono profesorów, którzy ostro reagują na jakiekolwiek negatywne informacje czy tylko wzmianki o szczepieniu przeciw COVID-19. Posiadanie tytułu naukowego nie daje jednak nikomu prawa do przypisywania sobie monopolu na rację. Dopiero badania retrospektywne dostarczą wyników, w oparciu o które będzie można wysnuć prawidłowe wnioski na temat skuteczności wprowadzonych warunkowo na rynek szczepionek przeciw wirusowi SARS-CoV-2 i działań niepożądanych będących skutkiem szczepienia.

Skutków niepożądanych długoterminowych w przypadku szczepionek mRNA jeszcze nie znamy. Szczepionki oparte o technologię mRNA są pierwszymi tego typu preparatami mającymi wykształcać odporność przeciw zakażeniom wirusowym. I może dlatego, że brakuje nam wiedzy na temat tego, jak w długiej perspektywie wpłyną na organizm, pojawia się strach i powstają mity. Jeden z nich dotyczy możliwości integrowania się mRNA ze szczepionki z ludzkim DNA. Takiej możliwości nie ma, ponieważ mRNA podawane w szczepionce, będące nośnikiem informacji o białku, które ma powstać w procesie biosyntezy i dzięki temu wywołać pożądaną reakcję odpornościową w organizmie, jest kwasem nukleinowym innym od DNA. Badania wprawdzie potwierdzają, że zintegrowanie się RNA wirusowego z ludzkim DNA jest możliwe – pod warunkiem wcześniejszego przepisania informacji z RNA na DNA przy pomocy odwrotnej transkryptazy[3], ale mRNA jest produktem powstałym na bazie wirusowego RNA i nie ma doniesień naukowych o możliwości jego integrowania się z DNA człowieka.

Drugi mit polega na utożsamianiu osób przeciwnych szczepieniu się szczepionką innowacyjną, bo opartą na mRNA, lecz zatwierdzoną jedynie warunkowo, za której skutki nikt nie bierze odpowiedzialności, z tzw. totalnymi antyszczepionkowcami. Jest to ogromne nieporozumienie, które na dodatek pogłębia coraz silniej zaznaczające się podziały w społeczeństwie. Bo wielu z tych rzekomo antyszczepionkowców może się pochwalić kompletem szczepień standardowych i większą liczbą szczepień ponadstandardowych od tych zagorzałych zwolenników szczepień, którzy zaszczepieni zostali jedynie przeciw podstawowym chorobom wirusowym. Przykład? Globtroterzy czy wolontariusze wyjeżdżający do tropików. Ich do szczepień standardowych i dodatkowych przekonywać nie trzeba. Jednak niektórzy z nich w odniesieniu do szczepionek mRNA bywają ostrożni. Mają do tego prawo – jak każdy myślący człowiek, który przed wyrobieniem sobie opinii i przed podjęciem świadomej decyzji zbiera informacje i rozważa argumenty za i przeciw.

Przypisy:
[1]https://www.mdpi.com/2076-393X/9/7/693/htm
[2]https://www.politifact.com/factchecks/2021/jul/02/liz-wheeler/journal-discredits-study-it-published-claiming-cov/
[3]https://www.pnas.org/content/118/21/e2105968118?utm_source=hootsuite&utm_medium=twitter&utm_term=&utm_content=5a2caa65-5fc1-4879-a92f-d63f2189e14e&utm_campaign=General#abstract-2

Post Szczepienia przeciw COVID-19 a (dez)informacja pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

Pokrycie recesji dziąsłowych i wydłużanie koron klinicznych

Jednym z najczęściej zgłaszanych problemów periodontologicznych jest odsłonięcie korzeni zębów na skutek dowierzchołkowej migracji tkanek przyzębia – defekt estetyczny, który może wiązać się z wyższą podatnością na próchnicę korzenia i nadwrażliwością zębów.

Częstość występowania odsłonięcia korzenia w wyniku recesji dziąsła wzrasta z wiekiem; etiologia problemu ma charakter wieloczynnikowy. Zalecanym postępowaniem (po eliminacji czynników etiologicznych) jest pokrycie odsłoniętego korzenia przeszczepem z tkanki łącznej (wolnym albo uszypułowanym). W niektórych przypadkach, by poprawić uzyskane efekty estetyczne, przeprowadza się dodatkowo niewielką gingiwoplastykę.

Zabieg wydłużania koron klinicznych wykonywany jest w celu korekty położenia i kształtu dziąsła, co pozwala zoptymalizować wynik leczenia estetycznego i poprawić dostęp do tkanek twardych zęba lub retencję dla uzupełnień protetycznych.

Gingiwoplastyka dotyczy tylko dziąsła; podczas tzw. gingiwoosteoplastyki wykonuje się korekcję dziąsła i kształtu kości podpierającej.

Wśród wskazań do zabiegu gingiwoplastyki wymienia się:

• asymetryczny przebieg girlandy dziąsłowej,
• krótki wymiar pionowy koron zębów,
• korekcję uśmiechu dziąsłowego (nadmierna ekspozycja dziąsła),
• korekcję hiperplastycznego dziąsła na skutek reakcji systemowej na leki.

Gingiwoplastyka może być także leczeniem wstępnym poprawiającym retencje tkanek zęba (złamanie poddziąsłowe, próchnica).

W celu modyfikacji przebiegu dziąseł i profilaktyki recesji wykonać można plastykę wędzidełek warg i policzków: frenulektomię (wycięcie przerosłego wędzidełka) lub frenulotomię (przecięcie i przesunięcie wędzidełka). Niedobór dziąsła zrogowaciałego może być wskazaniem do przeszczepu błony śluzowej i poszerzenia dziąsła zębodołowego.

Fot. 1. Wędzidełko wargi górnej

Augmentacja wyrostka zębodołowego

Przyczyną problemów natury estetycznej może być niedostateczny zasób tkanki kostnej – podparcia dla zębów i dziąseł. Do zaniku kostnego może dojść w wyniku ekstrakcji zęba lub chorób przyzębia.

Po usunięciu zęba lub implantu najczęściej występuje niedobór kości wyrostka zębodołowego – w kierunku wierzchołkowym i językowym lub podniebiennym. Bezzębny obszar łuku zębowego, wraz z zapadniętą kością wyrostka i tkankami miękkimi, znacznie utrudnia planowanie uzupełnień protetycznych i może wymagać rekonstrukcji z augmentacją bezzębnego odcinka.

Istnieją różne metody umożliwiające odbudowę zapadniętych obszarów grzbietu wyrostka, w tym: przeszczepy tkanek miękkich i/lub bloków kostnych, osteogeneza dystrakcyjna, sterowana regeneracja tkanek. Techniki te mogą być wykonywane samodzielnie lub w połączeniu, co pozwala zoptymalizować wyniki leczenia pod względem funkcjonalnym i estetycznym.

Na uwagę zasługują metody sterowanej regeneracji tkanek (guided tissue regeneration; GTR) oraz sterowanej regeneracji kości (guided bone regeneration; GBR), polegające na zastosowaniu materiałów kościozastępczych i kościopochodnych, które – zależnie od składu i pochodzenia – mogą wykazywać właściwości:

• osteogenne (osteogeneza – tworzenie nowej kości);
• osteokondukcyjne (osteokondukcja umożliwia proliferację komórek kości do miejsca augmentacji);
• osteoindukcyjne (osteoindukcja – stymulowanie tworzenia kości przez tkanki otaczające).

Materiały regenerujące kość dzieli się na:

• autogenne,
• allogenne,
• izogenne,
• ksenogenne,
• alloplastyczne.

Najlepszy materiał do augmentacji stanowi kość autogenna (własna) – uważana za „złoty standard” w GBR – to jedyny materiał, który wykazuje zdolność osteogenezy i zawiera żywe komórki kości.

Post Periodontalna chirurgia plastyczna pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

COVID-19 i paradontoza

3,67 razy wyższe ryzyko wystąpienia powikłań COVID-19, 3,54 razy wyższe ryzyko konieczności hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii, 4,57 razy częstsza konieczność korzystania z respiratora i aż 8,81 razy większe ryzyko zgonu – tak przedstawiają się statystyki pacjentów cierpiących jednocześnie na COVID-19 i choroby przyzębia w porównaniu z osobami zarażonymi, ale wolnymi od chorób przyzębia. Wyniki podano po uwzględnieniu czynników ryzyka, takich jak wiek, płeć, palenie tytoniu, BMI oraz schorzenia – cukrzyca, nadciśnienie i choroby serca.

W badaniu łącznie wzięło udział 1096 osób chorujących na COVID-19. Uczestników podzielono na dwie grupy. Pierwsza, licząca 568 pacjentów, to osoby, które przechodziły zarażenie koronawirusem w sposób ciężki. 40 z nich trafiło nawet na oddział intensywnej terapii, z czego część zmarła. Istotne jest to, że prawie połowa pacjentów z tej grupy borykała się z paradontozą. Z kolei druga grupa badanych składała się z 528 osób, które przechodziły zarażenie koronawirusem dość łagodnie w warunkach domowych.

Przyczyny zależności

W celu zbadania zależności pomiędzy paradontozą i cięższym przebiegiem COVID-19, badanym zmierzono markery stanu zapalnego. Wyższy poziom tychże markerów stwierdzono u osób cierpiących na paradontozę, co wskazuje na toczący się w ich jamie ustnej proces zapalny. Proces ten może jednak wpływać na cały organizm i osłabiać mechanizmy odpornościowe. Co więcej, bakterie bytujące w jamie ustnej osób cierpiących na paradontozę mogą wędrować m.in. do płuc, które dodatkowo obciążone przez COVID-19 mogą wymagać wówczas wsparcia respiratorowego.

Naukowcy wskazują, że wobec pacjentów chorujących jednocześnie na COVID-19 i paradontozę powinna zostać zastosowana specjalna procedura leczenia, oparta na podawaniu doustnych środków antyseptycznych.

Post Osoby z paradontozą ciężej przechodzą COVID-19 pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.

Najwyższą efektywność zabiegów rekonstrukcyjnych można uzyskać, podejmując leczenie zaraz po uszkodzeniu (rany czyste), ale bardzo dobre wyniki uzyskiwane są również w ciągu roku od uszkodzenia. Obecność tkanki bliznowatej może obniżać skuteczność operacji.

Chirurgia rekonstrukcyjna po porażeniu nerwu twarzowego

Metody rekonstrukcji po porażeniu nerwu twarzowego dzieli się na dynamiczne (połączenie zdrowych nerwów z nerwami uszkodzonymi) i statyczne (podwieszenie porażonych tkanek na paskach powięzi, ścięgnach lub materiałach alloplastycznych). Postępowanie ustalane jest indywidulanie dla każdego przypadku. Preferuje się metody dynamiczne, jednak żadna technika nie przywraca wszystkich funkcji nerwu.

Jedna z najskuteczniejszych metod rekonstrukcji funkcji nerwu polega na przywróceniu jego ciągłości poprzez zszycie lub zastosowanie przeszczepu nerwu. Możliwość bezpośredniej naprawy przerwanego nerwu zarezerwowana jest wyłącznie dla przypadków, w których zbliżenie końców nerwu nie spowoduje napięcia. W pozostałych przypadkach wykorzystuje się przeszczep nerwu, pod warunkiem że nie jest konieczna rozległa resekcja uszkodzonych struktur (przeciwwskazaniem jest również zły stan ogólny pacjenta). Skuteczność odtworzenia ciągłości nerwu zależy od możliwości zachowania czynności mięśni mimicznych. Usunięcie dystalnej części nerwów z mięśniami wymaga transferu mięśni do ubytku.

Przeszczep nerwu

Jedną z metod rekonstrukcji czynności ruchowej nerwu twarzowego jest przeszczep nerwu. Metodę z wyboru stanowi przeszczep gałęzi splotu szyjnego po stronie porażenia jako miejsca dawczego. Pobrany nerw (długości 9–12 mm) pozwala odtworzyć gałęzie końcowe nerwu twarzowego. W przypadkach wymagających dłuższego odcinka (np. przeszczepianie nerwu w poprzek twarzy) można wykorzystać nerw łydkowy lub strzałkowy (i uzyskać odcinek 40–80 mm). Przeszczep powinien być dłuższy o ok. 20% od pierwotnego odcinka nerwu (ulega obkurczeniu).

Zespolenia wykonywane są metodami mikrochirurgicznymi; szwy zakładane są w obwodowej części epineurium.

Przeszczep nerwu w poprzek twarzy

Przeszczep nerwu w poprzek twarzy (cross-face nerve grafting) polega na połączeniu zdrowego nerwu twarzowego z uszkodzoną częścią obwodową nerwu po stronie przeciwnej z wykorzystaniem przeszczepu (np. nerwu łydkowego). Zabieg ma na celu przywrócenie przekazywania swoistych bodźców do specyficznych grup mięśniowych. Przeszczepy przeprowadza się w tunelach podskórnych (zwykle nad górną wargą) na stronę przeciwną i przytwierdza do skóry przy skrawku ucha. Następnie (po ok. roku) wykonuje się zespolenie dystalnej części przeszczepu z odpowiednimi gałęziami nerwu VII po stronie porażonej.

Część autorów uważa, że lepsze wyniki kliniczne można uzyskać, stosując technikę transferu nerwu (nerve crossovers) zamiast metody cross-face. Nerve crossovers znajduje zastosowanie w leczeniu centralnych uszkodzeń nerwów wewnątrzczaszkowych i wewnątrzskroniowych, niekwalifikujących się do zespolenia pierwotnego albo przeszczepu nerwu. Najczęściej wykonuje się transfer nerwów językowo-gardłowego, podjęzykowego, przeponowego i dodatkowego (XI nerw czaszkowy).

Ryc. 1. Porażenie nerwu twarzowego

Transfer mięśni

Celem rekonstrukcji z wykorzystaniem wolnego unaczynionego i unerwionego płata mięśniowego jest rehabilitacja porażenia i poprawa czynności mięśni twarzy (których dysfunkcja wynika z porażenia nerwu twarzowego). Aktualnie zabieg przeprowadza się w dwóch etapach; pierwszy obejmuje przeszczep nerwu w poprzek twarzy. Drugi etap (po ok. 8-12 miesiącach) polega na pobraniu mięśnia z szypułą naczyniowo-nerwową, przeniesieniu wolnego przeszczepu mięśnia w miejsce biorcze i połączeniu szypuły nerwowej z przeszczepionym nerwem.

Do najczęściej wykorzystywanych mięśni należą:

• mięsień smukły
• mięsień piersiowy mniejszy
• mięsień najszerszy grzbietu
• mięsień zębaty
• mięsień prosty brzucha
• mięsień szeroki szyi.

Przeszczep mięśnia z szypułą nerwowo-mięśniową umożliwia uzyskanie dobrej symetrii, ponieważ za pośrednictwem przeszczepu w poprzek twarzy do przeszczepionego mięśnia docierają impulsy z nerwu VII strony zdrowej.

Post Leczenie porażenia nerwu twarzowego – zabiegi rekonstrukcyjne pojawił się poraz pierwszy w Dentysta.eu - Marcin Krufczyk.