SERDECZNIE Zapraszamy do naszego gabinetu: ul. Witkiewicza 75, 44-102 Gliwice, TEL. +48 500 701 500
5
Podatność na próchnicę u dzieci - czynniki na nią wpływające
31 marca 2012 --- Drukuj

W Polsce coraz częściej obserwuje się niepokojący wzrost występowania zmian próchnicowych w zębach mlecznych u coraz młodszych dzieci. Zjawisko wczesnego zniszczenia koron zębów u najmłodszych w naszym kraju ma tak poważną skalę, że coraz częściej wdrażane są samorządowe programy prewencyjne już w przedszkolach. Choroba próchnicowa u dzieci jest schorzeniem wieloczynnikowym, na podatność na próchnicę wpływ mają zarówno zjawiska, jakie miały miejsce w czasie życia płodowego, jak i te, które nastąpiły po porodzie. Prowadzone od lat badania czynników sprawczych i przebiegu choroby próchnicowej u dzieci wykazały, że duży wpływ na jej rozwój i przebieg mają nie tylko dieta i przyzwyczajenia higieniczne, ale i podłoże genetyczne.

Czynniki wpływające na podatność na występowanie zmian próchnicowych u dzieci można podzielić na szereg grup. Do ważnych czynników należą nawyki higieniczne w rodzinie, sposób urodzenia dziecka, współistnienie chorób układowych i zespołów genetycznych, dieta oraz kontrola stomatologiczna. W polskim społeczeństwie wciąż jeszcze dość często pokutuje stereotyp, że pielęgnacja zębów mlecznych nie jest ważna, ponieważ wcześniej czy później zostaną one zastąpione przez zęby stałe. Z tego powodu wiele dzieci zgłasza się do stomatologa bardzo późno, co skutkuje w wielu przypadkach nie tylko zniszczeniem koron zębów mlecznych, powikłaniami w postaci ropni oraz zaburzeń zgryzu i proporcji twarzy, ale również niesie ze sobą zwiększone ryzyko rozwoju próchnicy w niedojrzałych zębach stałych.
Proces wykształcania zawiązków zębowych rozpoczyna się bardzo wcześnie, bo już w 4. tygodniu ciąży, dlatego jej przebieg jest istotnym czynnikiem prognostycznym w kierunku podatności na chorobę próchnicową. Do najistotniejszych czynników branych pod uwagę w analizie ryzyka zapadalności na próchnicę należy przyjmowanie leków w czasie ciąży, przebyte przez matkę choroby jak i jej dietę. Wiele z zaburzeń mineralizacji tkanek twardych zęba jest postrzeganych jako wynik niedoborów pokarmowych w czasie ciąży. Dzieci z ciąży mnogiej są również podatniejsze na objęcie zębów próchnicą niż w przypadku ciąży pojedynczej.
Według przeprowadzonych badań duży wpływ na podatność na próchnicę ma poród. U dzieci, które przyszły na świat siłami natury obserwuje się o wiele późniejszą kolonizację jamy ustnej przez bakterie z gatunku Streptococcus mutans, które są uważane za głównego sprawcę procesów próchnicowych. U dzieci, które urodziły się poprzez cesarskie cięcie kolonizacja jamy ustnej przez ten rodzaj bakterii następuje statystycznie o 11 miesięcy wcześniej niż w przypadku dzieci urodzonych naturalnie. Badacze wiążą ten fakt z nabywaniem większej odporności na różne rodzaje bakterii występujące w drogach rodnych matki podczas porodu. Uważa się, że szczepy bakteryjne, które wcześniej zasiedlą jamę ustną walczą z kolejnymi napotykanymi szczepami o przestrzeń życiowa, przez co na zasadzie konkurencji ustalana jest ich dominacja. U dzieci, które poprzez cesarskie cięcie zostały pozbawione styczności z takimi szczepami bakterii, w związku z aseptycznymi warunkami przeprowadzenia zabiegu konkurencja pomiędzy szczepami bakterii jest mniejsza, przez co bakterie z gatunku Streptococcus mutans mają łatwiejszą drogę do dominacji w środowisku jamy ustnej, co odbija się znacząco na podatności na próchnicę w ciągu dalszego rozwoju dziecka.
Dla podatności na próchnicę istotne znaczenie jest przypisywane także masie urodzeniowej dziecka oraz terminowi porodu. Wiele badań wskazuje na to, że niska masa przy urodzeniu zwiększa w dużym stopniu ryzyko wystąpienia choroby próchnicowej u dziecka. Także przedwczesny poród jest negatywnym czynnikiem prognostycznym, u dzieci urodzonych przed 37. tygodniem ciąży obserwuje się o wiele większą podatność na chorobę próchnicową niż u dzieci, które przyszły na świat po 37. tygodniu ciąży.
U dzieci, u których występują zaburzenia mineralizacji lub wykształcania tkanek o podłożu genetycznym ryzyko objęcia zębów próchnicą jest istotnie większe. Również niedorozwój psychofizyczny jest czynnikiem, który znacznie wpływa na stan higieny jamy ustnej, ponieważ niezborność ruchów i upośledzenie umysłowe znacznie utrudniają przeprowadzenie zabiegów higienicznych.
Do istotnych czynników wpływających na narażenie na rozwój próchnicy u dzieci zaliczana jest przede wszystkim higiena jamy ustnej, nawyki dietetyczne, świadomość rodziców, występowanie ubytków próchnicowych w rodzinie jaki i środowisko socjo-ekonomiczne, w jakim wychowywane jest dziecko. Jak wiadomo higiena jamy ustnej powinna być wdrażana bardzo wcześnie, jeszcze przed wyrznięciem się pierwszych zębów mlecznych. Niestety w wielu przypadkach w tym okresie nie są przeprowadzane zabiegi higieniczne, przez co na wyrzniętych niedojrzałych zębach mlecznych zaczyna zalegać płytka bakteryjna, która daje duże możliwości namnażania się koloniom bakterii próchnicotwórczych. Również brak kontroli w gabinetach stomatologicznych sprawia, że wczesne zmiany próchnicowe nie są w porę wychwytywane, co prowadzi do powikłań w postaci dolegliwości bólowych, zapaleń miazgi zęba,a nawet tworzenia się ropni zębopochodnych.
Obecność aktywnych zmian próchnicowych u członków rodziny dziecka, zwłaszcza u matki znacząco zwiększa ryzyko wczesnej i intensywnej kolonizacji przez nie jamy ustnej niemowlęcia. Bardzo często obserwowane są zachowania sprzyjające przenoszeniu się tych drobnoustrojów chociażby poprzez oblizywanie smoczka czy łyżeczki przez członków rodziny. System odpornościowy dziecka nie jest wówczas jeszcze przystosowany do aktywnego zwiększania dużych ilości drobnoustrojów, przez co mają one szansę na szybką kolonizację jamy ustnej o dużym zasięgu. U starszych dzieci obserwowane jest przenoszenie bakterii z jamy ustnej przez rówieśników, zwłaszcza podczas wspólnych posiłków, czy też dzielenia przyborów.
Dieta i pora spożywania pokarmów są istotnymi czynnikami, które wpływają na rozwój bakterii próchnicotwórczych, a tym samym na dynamikę rozwoju choroby próchnicowej. Podawanie dziecku pokarmów bogatych w węglowodany oraz kwaśnych sprzyja obniżaniu pH w jamie ustnej i intensywnej demineralizacji szkliwa. Pozostawianie niemowląt na noc z butelką lub też karmienie ich w nocy na życzenie znacznie zwiększa ryzyko występowania próchnicy. Dzieje się tak ze względu na zmniejszone wydzielanie śliny w czasie snu, przez co utrudnione jest wypłukiwanie treści pokarmowych zalegających w jamie ustnej. Pozostawienie bogatej pożywki dla bakterii w postaci cukrów na powierzchni zębów dziecka sprzyja gwałtownemu rozwojowi próchnicy. Przeprowadzone badania wykazują również związek pomiędzy jednoczesnym karmieniem piersią i obecnością węglowodanów pochodzących spoza mleka matki w diecie na rozwój próchnicy u dziecka we wczesnym wieku.
Warunki socjo-ekonomiczne istotnie wpływają na stan uzębienia u dzieci, co ma związek z ich dietą, a także nawykami higienicznymi w ich rodzinach. Dzieci z uboższych rodzin bardzo często prezentują wysoki odsetek ubytków próchnicowych. Istotna rolę w utrzymaniu odpowiedniej higieny u dziecka ma świadomość rodziców i opiekunów. Im większa świadomość ryzyka próchnicy i sposobów jej zapobiegania u osób pozostających w bliskim otoczeniu dziecka, tym mniejsze ryzyko próchnicy. W niektórych rodzinach o niskim poziomie ekonomicznym spotyka się brak przyborów do higieny jamy ustnej lub też współużytkowanie tych samych przyborów przez członków rodziny, co stanowi doskonałą okazję do ekspansji drobnoustrojów.
Należy pamiętać, że rozwój próchnicy już we wczesnych dzieciństwie wpływa negatywnie nie tylko na rozwój zębów mlecznych i stałych, ale ma również istotny wpływ na ogólny stan zdrowia dziecka, jego samopoczucie i samoocenę. Duże zmiany próchnicowe i wczesna utrata zębów są częstą przyczyną wad zgryzu i zaburzeń w obrębie układu żucia i dalszych odcinków układu pokarmowego. Ponadto złe warunki w jamie ustnej zaburzają czynność mowy oraz proporcje estetyczne twarzy. Dzieci dotknięte próchnicą częściej przejawiają trudności w nauce, ze względu na dolegliwości bólowe, które uniemożliwiają im skupienie się na wymaganych czynnościach. Obserwuje się także zjawisko odrzucania przez grupy rówieśnicze dzieci o złym stanie uzębienia, co negatywnie wpływa na rozwój społeczny dziecka.

Bibliografia:

1. Analiza czynników ryzyka występowania choroby próchnicowej u 3-letnich dzieci, Joanna Szczepańska, Beata Szydłowska, Beata Lubowiedzka, Elżbieta Pawłowska, Czas. Stomatol., 2007, LX, 3, 162-170
2. Pediatric Dentistry: A Clinical Approach, Göran Koch, Sven Poulsen, Wiley-Blackwell 2009
3. Definition of Early Childhood Caries (ECC), American Academy of Pediatric Dentistry
4. Policy on Early Childhood Caries (ECC): Classifications, Consequences, and Preventive Strategies, American Academy of Pediatric Dentistry

Komentarzy: 5

Dodano 27.04.2012

„Również niedorozwój psychofizyczny jest czynnikiem, który znacznie wpływa na stan higieny jamy ustnej, ponieważ niezborność ruchów i upośledzenie umysłowe znacznie utrudniają przeprowadzenie zabiegów higienicznych.”

Tutaj chyba ktoś nie wiedział, o czym pisze. Mój brat ma autyzm, przez co konieczne jest poddanie go narkozie podczas badań i ewentualnych zabiegów. Dzięki temu stan jego uzębienia jest bardzo dobry. To, że ktoś jest w jakikolwiek ograniczony psychofizycznie, nie sprawia wcale żadnych trudności. Warto przynajmniej znaleźć dobrego dentystę. Radzę zastanowić się przed napisaniem kolejnego artykułu.

Dodano 15.02.2013

” (…) karmienie ich w nocy na życzenie znacznie zwiększa ryzyko występowania próchnicy. Dzieje się tak ze względu na zmniejszone wydzielanie śliny w czasie snu, przez co utrudnione jest wypłukiwanie treści pokarmowych zalegających w jamie ustnej. (…) Przeprowadzone badania wykazują również związek pomiędzy jednoczesnym karmieniem piersią i obecnością węglowodanów pochodzących spoza mleka matki w diecie na rozwój próchnicy u dziecka we wczesnym wieku. ”

tutaj chyba tez ktos nie wiedzial, o czym pisze.
Dwa pierwsze z brzegu badania udowadniaja brak prochniczych wlasciwosci mleka mamy
http://www.brianpalmerdds.com/bfeed_caries.htm
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10197331

Dodano 28.11.2013

moje dziecko miało problem z zębami i największą trudnością okazało się znalezienie dobrego dentysty, który ma dobre podejście do dzieci, w końcu udało mi się znaleźć w Rzeszowie – http://www.nzozalmadent.pl

Dodano 06.12.2013

Dziędobry przepraszam za to jak płakał na krześle bo sie bałam ..? 🙂

Dodano 18.12.2013

witam
CO do tematu artykułu…
Moja córka też ma pruchnicę na mleczakach na 1 i 2 ząbków szkoda, że to pędzlowanie zostawia takie czarne ślady na ubytkach z pruchnicy. Trochę to nie estetycznie wyglada. Szkoda że nie maja preparatu co zmienia kolor na biały…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wpisz wynik działania *

Czy
wiesz, że...
  • Jedną z zalet starości to możliwość śpiewania i mycia zębów jednocześnie.
  • Według Akademii Stomatologii Ogólnej, przeciętny człowiek szczotkuje zęby tylko 45 do 70 sekund. Zalecana ilość czasu wynosi 2-3 minuty.
  • Pacjenci korzystający z usług w ramach NFZ o 9% częściej deklarują, że boją się dentysty.

wrzesień, 2018

Sortuj Dodaj

01wrz10:0002(wrz 2)17:30Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej10:00 - 17:30 (2) Organizowane przez: Aesth Medic Trainings Medycyna Estetyczna Szkolenia dla Lekarzy i Lekarzy Dentystów

08wrz(wrz 8)08:3016(wrz 16)13:00Ochrona Radiologiczna Pacjenta - szkolenie i egzamin w Lublinie08:30 - 13:00 (16) Organizowane przez: Wojewódzki Klub Techniki i Racjonalizacji

08wrz(wrz 8)10:0009(wrz 9)17:30Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej10:00 - 17:30 (9) Organizowane przez: Aesth Medic Trainings Medycyna Estetyczna Szkolenia dla Lekarzy i Lekarzy Dentystów

15wrz(wrz 15)10:0016(wrz 16)17:30Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej10:00 - 17:30 (16) Organizowane przez: Aesth Medic Trainings Medycyna Estetyczna Szkolenia dla Lekarzy i Lekarzy Dentystów

15wrz(wrz 15)10:0016(wrz 16)17:30Zastosowanie nici PDO i nici haczykowych 4D BARB w zabiegach estetycznych oraz zabiegi wolumetryczne łączone nićmi z kwasem hialuronowy/wypełniaczami10:00 - 17:30 (16) Organizowane przez: Aesth Medic Trainings Medycyna Estetyczna Szkolenia dla Lekarzy i Lekarzy Dentystów

22wrz(wrz 22)10:0023(wrz 23)17:30ZASTOSOWANIE KWASU HIALURONOWEGO I BOTOXU W ZABIEGACH MEDYCYNY ESTETYCZNEJ - szkolenie z dofinansowaniem unijnym10:00 - 17:30 (23) Organizowane przez: Aesth Medic Trainings Medycyna Estetyczna Szkolenia dla Lekarzy i Lekarzy Dentystów

22wrz(wrz 22)10:0023(wrz 23)17:30Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej10:00 - 17:30 (23) Organizowane przez: Aesth Medic Trainings Medycyna Estetyczna Szkolenia dla Lekarzy i Lekarzy Dentystów

28wrz10:0019:00Zastosowanie i praktyczne zabiegi kwasem hialuronowym/wypełniaczami10:00 - 19:00

29wrz(wrz 29)10:0030(wrz 30)17:30Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej10:00 - 17:30 (30) Organizowane przez: Aesth Medic Trainings Medycyna Estetyczna Szkolenia dla Lekarzy i Lekarzy Dentystów

29wrz(wrz 29)10:0030(wrz 30)17:30Zastosowanie nici PDO i nici haczykowych 4D BARB w zabiegach estetycznych oraz zabiegi wolumetryczne łączone nićmi z kwasem hialuronowy/wypełniaczami10:00 - 17:30 (30) Organizowane przez: Aesth Medic Trainings Medycyna Estetyczna Szkolenia dla Lekarzy i Lekarzy Dentystów

FAQ
NEWSLETTER
Chcesz być na bieżąco i wiedzieć o najnowszysch zdarzeniach przed innymi? Zapisz się do naszego newslettera!

Menu

Zwiń menu >>
X
X