Wyniki dla: anatomia gardła

Gardło (pharynx) to wspólny przewód układu pokarmowego i dróg oddechowych, sięgający od podstawy czaszki do poziomu szóstego kręgu szyjnego, przechodząc tam w przełyk.

Jama gardła (cavitas pharyngis) złożona jest z części nosowej gardła (pars nasalis pharyngis), części ustnej gardła (pars oralis pharyngis) i części krtaniowej gardła (pars laryngea pharyngis), które przechodzą jedna w drugą – bez wyraźnych granic.

Gardło (pharynx) – budowa

Gardło jest rurą mięśniową o kształcie nieregularnym, rozpoczynającą się na podstawie czaszki od góry, połączoną od przodu z jamą nosową, poniżej z jamą ustną i wejściem do krtani, od tyłu graniczącą z szyjnym odcinkiem kręgosłupa i zakończoną wejściem do ust przełyku. Wyróżnia się: część nosową, część ustną i część krtaniową gardła. W części ustnej i krtaniowej krzyżują się drogi oddechowa i pokarmowa.

Ściany gardła stanowią przede wszystkim wachlarzowate zwieracze gardła (górny, środkowy i dolny) i dźwigacze gardła (mięsień rylcowo-gardłowy i mięsień podniebienno-gardłowy wraz mięśniem trąbkowo-gardłowym).

Mięśnie zwieracze gardła (musculi constrictores pharyngis), czyli:

• mięsień zwieracz górny gardła (musculus constrictor pharyngis superior),
• mięsień zwieracz środkowy gardła (musculus constrictor pharyngis medius),
• mięsień zwieracz dolny gardła (musculus constrictor pharyngis inferior),

otaczają światło gardła, a w części tylnej w linii środkowej połączone są szwem gardła (raphe pharyngis). Więcej

Jama ustna to pierwszy odcinek przewodu pokarmowego, otwarty od przodu szparą ust, w którym obywa się mechaniczne rozdrabnianie pokarmu, wstępna obróbka chemiczna, kształtowanie kęsa pokarmowego, który następnie jest połykany. Jama ustna (zwłaszcza wargi, policzki, zęby i język) to także rezonator mowy, który (wraz z krtanią) odpowiada za formowanie dźwięków i wpływa na czystość wymowy. W budowie jamy ustnej wyróżnia się przedsionek (między wargami i zębami) i jamę ustną właściwą (przestrzeń za zębami).

Budowa jamy ustnej

Jama ustna dzieli się na jamę ustną właściwą i przedsionek, które są oddzielone dwoma szeregami zębów: górnym i dolnym (łukami zębowymi). Od przodu ogranicza ją szpara ustna, od tyłu ­– cieśń gardła, granicę górną tworzą podniebienie twarde i miękkie, a dolną – dno jamy ustnej.

Warga górna i warga dolna ograniczają szparę ust; po bokach łączą się, tworząc kąty ust. Wargi zewnętrzne pokrywa skóra, wewnętrzne – błona śluzowa.

Jamę ustną pokrywa błona śluzowa, której charakter różni się zależnie od lokalizacji i funkcji.

Jama ustna jest zaopatrywana w ślinę przez trzy pary gruczołów ślinowych: ślinianki przyuszne, podżuchwowe i podjęzykowe. Ślinę wydzielają także liczne małe gruczoły ślinowe w błonie śluzowej policzków, podniebienia, warg i języka. Sekrecja dzienna wynosi ok. 1500 ml. Od ilości śliny, jej gęstości i lepkości w dużym stopniu zależy proces samooczyszczania jamy ustnej.

Podniebienie miękkie i twarde

Podniebienie, złożone z podniebienia twardego i miękkiego, ogranicza jamę ustną od góry.

Podniebienie pokryte jest błoną śluzową, w przedniej części dobrze zrośniętą z okostną. W części środkowej, za zębami siecznymi, znajduje się brodawka przysieczna zakrywająca ujście kanału przysiecznego. Przez kanał przysieczny przechodzą nerwy i naczynia zaopatrujące (przede wszystkim nerw nosowo-podniebienny i tętnica nosowo-podniebienna). W płaszczyźnie pośrodkowej podniebienia biegnie pasmo łącznotkankowe – szew podniebienny; po jego bokach w części przedniej umiejscowione są fałdy podniebienne (fałdy błony śluzowej). Pod śluzówką części przedniej i tylnej podniebienia twardego znajduje się warstwa tłuszczowa i gruczołowa.

Ryc. 1. Uproszczona anatomia jamy ustnej

Podniebienie miękkie, przyczepione do brzegu podniebienia twardego i odgraniczające część ustną od części nosowej gardła, składa się z dwóch warstw błony śluzowej (górnej i dolnej), rozcięgna, mięśni i gruczołów. Podniebienie miękkie nie ma szkieletu kostnego (w odróżnieniu od podniebienia twardego, którego szkielet składa się z wyrostka podniebiennego szczęki i blaszek poziomych kości podniebiennych). Funkcję szkieletu przejmuje tu rozcięgno podniebienne, zbudowane z tkanki łącznej przeplatanej włóknami mięśniowymi (pod górną warstwą błony śluzowej). Błonę mięśniową podniebienia miękkiego budują mięśnie: mięsień dźwigacz podniebienia miękkiego, mięsień podniebienno-językowy, mięsień podniebienno-gardłowy i mięsień języczka. Więcej