SERDECZNIE Zapraszamy do naszego gabinetu: ul. Witkiewicza 75, 44-102 Gliwice, TEL. +48 500 701 500
7
Wpływ stanu psychicznego na układ stomatognatyczny - bruksizm
17 grudnia 2010 --- Drukuj

Stres to biologiczny stan napięcia organizmu, wywoływany przez  różne bodźce somatyczne i/lub psychiczne zwane stresorami. W wyniku występowania czynników stresowych organizm uruchamia złożone reakcje przystosowawcze. Stres może mieć pozytywny wpływ na organizm, jeśli występuje krotko, np. odruch oddalania się od miejsca nagłego huku. Jeżeli stres działa długotrwale ma charakter niszczący. Stres wywołuje nie tylko objawy natury psychicznej, ale także objawy ze strony ze strony układu ruchowego, sercowo-naczyniowego, wewnątrzwydzielniczego, odpornościowego, współczulnego i przywspółczulnego.

Stres można podzielić na trzy etapy:
1) Faza wstępna – Etap ten może trwać stosunkowo długo (np. rozmowa kwalifikacyjna, egzamin) lub krócej ( np. nagły huk). Fazę tę kontroluje układ przywspółczulny, głównie poprzez nerw błędny. Dochodzi do zwolnienia pracy układu krążenia oraz przemiany materii.
2) Ostra faza alarmowa – Jest to główny etap reakcji stresowej dominuje układ współczulny. W fazie tej dochodzi do wzrostu ciśnienia i przyspieszenia akcji serca.
3) Faza wypoczynku – Etap ten polega na stopniowym powrocie funkcji układu krążenia i przemiany materii do stanu sprzed wystąpienia reakcji stresowej. Dochodzi do obniżenia napięcia w układzie współczulnym.

W przypadku występowania długotrwałego stresu w organizmie zachodzą zmiany biologiczne nazywane ,, ogólnym zespołem przystosowania”
•  Faza 1 – reakcja alarmowa jest aktywowana przez stresor, a siła obronna organizmu maleje
• Faza 2 – faza odporności – następuje przystosowanie do warunków długotrwałego stresu przez zmianę funkcji wielu narządów, m. in. wzrost ciśnienia, przyspieszenie akcji serca
•  Faza 3 – występuje ogólne wyczerpanie, uczucie ciągłego zmęczenia, dochodzi do obniżenia odporności i częstszego zapadania na choroby, ze względu na niską odporność i upośledzenie funkcji obronnych rośnie ryzyko chorób nowotworowych, ponieważ organizm nie jest w stanie wyeliminować wszystkich nieprawidłowo zmienionych komórek, które powstają każdego dnia.

Długotrwałe sytuacje stresowe wyzwalają stan napięcia emocjonalnego oraz wzmagają napięcie i aktywność mięśniową. Przewlekły wzrost napięcia mięśniowego wywołuje bóle głowy, które lokalizują się najczęściej w okolicach skroni 70%, czoła i ciemienia 65%, pod potylicą  (z tyłu głowy) 46%. Mogą występować także bóle okolic twarzy i szyi oraz stawu skroniowo-żuchwowego. Bóle na tle stanów emocjonalnych mogą pojawiać się w jednej lub kilku  różnych okolicach głowy równocześnie, odosobniony ból głowy obserwuje się tylko w okolicach skroniowej i czołowej. Lokalizacja bólu pokrywa się z umiejscowieniem mięśni żucia:
•    mięśni skroniowych
•    mięśnia naczasznego
•    mięśni skrzydłowych bocznych
•    mięśni skrzydłowych przyśrodkowych
•    mięśni żwaczy
•    mięśni podpotylicznych

Organizm odreagowuje sytuacje stresowe za pomocą reakcji ruchowych – jest to proces odgórnie zaprogramowany. Narząd żucia, który został nadmiernie obciążony silnymi bodźcami wywołującymi stres usiłuje odreagować taką sytuację poprzez wykonanie niecelową czynności ruchowej – parafunkcji. Parafunkcje można podzielić na zwarciowe, które odbywają się poprzez wzajemny kontakt zębów, takie jak ich zaciskanie oraz zgrzytanie nimi; oraz niezwarciowe, które są nawykami ruchowymi i mają miejsce bez wzajemnego kontaktu zębów, takie jak obgryzanie paznokci,skórek wokół paznokci, żucie gumy, nagryzanie przedmiotów, np. ołówków, długopisów itp., oraz  nagryzanie warg. Uważa się, że parafunkcje są odpowiedzialne za schorzenia w obrębie jamy ustnej u 40-50% dzieci oraz 60-80% młodzieży i osób dorosłych.

Występowanie parafunkcji powoduje występowanie następujących grup objawów:
I) Objawy wewnątrzustne
a) zlokalizowane  w uzębieniu i / lub  przyzębiu:
•    dysplazja szkliwa, pęknięcia szkliwa, ubytki klinowe
•    przemieszczanie się zębów
•    złamania zębów z żywą miazgą
•    dolegliwości o objawach podobnych do zapaleń miazgi
•    promieniowanie bólu w wyniku przeciążeń zębów w zwarciu
•    silne starcie zębów (patologiczne)
•    dodatnie testy zwarciowe, zaciskania i/lub zgrzytania zębami
b) umiejscowione poza łukami zębowymi i przyzębiem:
•    ślady nagryzania błony śluzowej policzków i / lub warg
•    odciśnięcia zębów na języku
•    afty
•    uczucie obecności przeszkody
•    ból w czasie połykania
•    mówienie z zaciśniętymi zębami
•    uczucie metalicznego smaku w ustach
•    zaburzenia wydzielania śliny
•    nowotwory tkanek miękkich
c) zlokalizowane w obrębie stawu zębowo-zębodołowego:
•    rozchwianie pojedynczych zębów
•    rozchwianie grup zębów
•    przemieszczenie zębów

II) Objawy w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego:
•    zaburzenia ruchomości głów żuchwy (bez objawów akustycznych), wyczuwane jako przeskakiwanie głów wyrostków kłykciowatych żuchwy
•    patologiczne dźwięki np.: trzaski, trzeszczenie
•    bolesność stawu skroniowo-żuchwowego przy ucisku
•    zbaczanie żuchwy w czasie jej odwodzenia i/lub przywodzenia
•    zbaczanie przy wysuwaniu
•    niejednakowy zakres ruchów bocznych żuchwy
•    nadmierna ruchomość żuchwy
•    ograniczenie ruchy żuchwy

Pacjentów z dysfunkcjami układu stomatognatycznego wywołanymi stanem psychicznym można sklasyfikować  w trzech grupach:
Grupa I:
Dysfunkcje wywoływane są przez czynniki zwarciowe pierwotne (przeszkody w prawidłowych kontaktach zębów), co wyzwala odruch zwiększenia napięcia mięśni w celu usunięcia przeszkody poprzez ścieranie, zwykle prowadzi to do silnego starcia, wtórnego nawykowego zaguzkowania (przesunięcia guzków i bruzd w inne miejsca niż występują naturalnie), może dojść także do przemieszczenia przeszkadzających zębów czego wynikiem jest powstanie indywidualnej okluzji. Zaburzenia w okluzji oraz towarzyszący stres prowadzą do powstania bruksizmu, co w przypadku nieleczenia pogłębia się wywołując tendomiopatie (schorzenia mięśni i ścięgien) oraz artropatie (schorzenia stawów) oraz zapalenia.

Grupa II:
Długotrwałe występowanie czynników stresowych wyzwala silne napięcie psychiczne  co doprowadza do nadmiernego napięcia mięśni. Napięcie jest rozładowywane na łukach zębowych poprzez czynność ruchu. Nadmierna czynność mięśni żucia prowadzi do powstania charakterystycznych tarczek starcia.

Grupa III:
Choroby i upośledzenia psychiczne, najczęściej ukrywane depresje, mogą doprowadzić do schorzeń narządu żucia. Pacjenci z chorobami psychicznymi często koncentrują się na zgryzie i łukach zębowych, które uważają za główne źródło swoich dolegliwości. Drobny zabieg stomatologiczny może wywołać u takich osób nerwicę okluzyjną, która objawia się wzmożonym napięciem mięśni żucia, występuje także zgrzytanie i zaciskanie zębów.  Choroby psychiczne są przeciwwskazaniami do terapii okluzyjnej.
Depresji często towarzyszą neuralgie twarzy, okolicy szyjno- piersiowej i okolicy lędźwiowo- krzyżowej a także kserostomia (suchość w jamie ustnej), bóle żołądka, zespół jelita drażliwego oraz przewlekłe bóle głowy odczuwane jako uczucie ucisku.
Ponadto w tej grupie osób częściej notuje się obecność chorób przyzębia oraz gorszą higienę niż u osób bez zaburzeń psychicznych.

Bruksizm
Bruksizm jest rodzajem parafunkcji zwarciowej, polega na nieświadomym zgrzytaniu zębami i ich zaciskaniu, co prowadzi do zaburzania czynności układu  stomatognatycznego. Wyróżnia się dwa rodzaje brusksizmu – centryczny- występujący zwykle w ciągu dnia  który polega na silnym zaciskaniu zębów w zwarciu centrycznym, oraz bruksizm ekscentryczny pojawiający się zwykle nocą, który występuje w czasie snu – głównymi jego objawami jest mimowolne zgrzytanie zębami.
Bruksizm powstaje na skutek działania długotrwałego stresu, zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego, nawykowego żucia gumy przez wiele godzin czy żucia jednostronnego. Innymi przyczynami tego schorzenia są nieprawidłowości w kontaktach zębów własnych lub zębów leczonych zachowawczo o  źle wymodelowanych wypełnieniach oraz niewłaściwe ukształtowanie powierzchni koron, mostów lub protez jak i
braki w uzębieniu.
Objawy bruksizmu można podzielić na trzy grupy – objawy ogólnoustrojowe, symptomy ze strony mięśni twarzy i obręczy barkowej oraz objawy ze strony jamy ustnej. Do pierwszej grupy objawów należą bóle głowy, karku, pleców, ucha oraz zaburzenia słuchu, a także zaburzenia wytwarzania śliny przez gruczoły ślinowe. Głównymi objawami ze strony mięśni twarzy i obręczy barkowej są przerosty mięśnia żwacza i mięśnia skroniowego, których wynikiem jest typowa dla tego zespołu zaburzeń   kwadratowa twarz.
Pojawia się także bolesność w okolicy przyczepów mięśni  skroniowego i żwacza oraz wzmożone napięcie mięśni obręczy barkowej, zwłaszcza dotyczy to mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, bóle często promieniują od barku do niższych partii ramion i przedramion. U pacjentów cierpiących na bruksizm w obrębie jamy ustnej pojawiają się tarczki wytarcia, będące konsekwencją silnego ścierania się zębów w wyniku ich nadmiernego zaciskania i zgrzytania. Ponadto występują zgrubienia śluzówki policzków i języka w linii zgryzu o charakterze bliznowatym. Przy myciu zębów często pojawia się krwawienie, ponieważ zwiększenie nacisku i kierunku sił żucia nie jest obojętne dla tkanek przyzębia, stopniowo dochodzi do obnażania się szyjek zębowych a w dalszym etapie do recesji dziąseł, charakterystyczne są ubytki klinowe tkanek przyzębia, głównie dziąseł. Objawy bruksizmu pojawiają się także na języku w postaci odciśniętych sylwetek zębów.
Schorzenie nasila się nocą, ponieważ osoby na nie cierpiące nieświadomie zaciskają mocniej zęby podczas snu, podczas dnia w czasie żucia ma się świadomość kontrolowania siły wzajemnego nacisku łuków zębowych.
Leczenie bruksizmu polega na ustaleniu i  wyeliminowaniu jego przyczyny – najczęściej jest nią stres oraz na terapii za pomocą szyn relaksacyjnych – są to przezroczyste nakładki na zęby, które uniemożliwiają ich zaciskanie, dzięki czemu ryzyko silnego ścierania koron zębów jest ograniczane.

Zaburzenia okluzji

Nadmierne napięcie mięśni może być wyzwalane przy napotykaniu przeszkód w zwarciu, zwłaszcza jeżeli występują przedwczesne kontakty przeszkody zwarciowe  w trakcie  ruchów żuchwy na boki. Zwiększenie napięcia mięśni żucia jest naturalnym odruchem podejmowanym w celu wyeliminowania przeszkody zlokalizowanej na powierzchni zębów poprzez starcie lub nacisk, który przesuwa ząb w korzystniejsze miejsce (może to być proces odwracalny). Ponadto organizm aktywuje mechanizm omijania przeszkód i unika kontaktów zębów przeciwstawnych w miejscu odczuwanego utrudnienia żucia.

Psychogenne bóle głowy
Ten rodzaj bólów głowy spowodowany jest lękami oraz  zwiększeniem napięcia mięśniowego przy długo działającym stresie. Psychogenne bóle głowy lokalizują się głównie w obrębie mięśni czołowych,  potylicznych oraz skroniowych.

Ból ustno- twarzowy
Według badań aż 40% populacji cierpi na częste bóle głowy i okolicy ustno-twarzowej, uważa się, że u wielu osób ból ma podłoże psychogenne, dotyczy to głównie osób  będących pod długotrwałym lub częstym działaniem stresu, hipochondryków, neurotyków, którzy mają skłonność do częstych depresji oraz pacjentów psychotycznych. Dzieje się tak, ponieważ jama ustna i twarz należą do najbardziej unerwionych czuciowo obszarów ciała, a kora mózgowa odbiera bardzo wiele bodźców z tej okolicy i często reaguje poprzez obciążenie mięśni żucia. Ból tej okolicy jest reakcją obronną organizmu zwykle na przeciążenia spowodowane czynnikami stresowymi. Do bólów ustno-twarzowych zaliczają się atypowy ból twarzy, zaburzenia czucia w jamie ustnej, dysfunkcje bólowe stawu skroniowo żuchwowego oraz nietypowe bóle zębów.

Bibliografia:
1.    Zaburzenia czynnościowe narządu żucia, pod red. Teresa Maślanki,Urban&Partner,Wrocław 1997
2.    Kleinrok M.: Zaburzenia czynnościowe układu ruchowego narządu żucia. Sanmedica, Warszawa 1992, wyd. IV.
3.    Artykuł redakcyjny :Wpływ stresu i cech osobowości na dysfunkcje skroniowo-żuchwowe i bruksizm,  Halina Panek, Justyna Śpikowska- Szostak
4.    Shafer’S Textbook Of Oral Pathology, R. Rajendran, B. Sivapathasundharam, wyd. 6. , Elsevier India, 2009
5.    http://www.1800dentist.com/dental-care/stress-and-oral-health
6.    http://www.bioline.org.br/request?rc09022
7.    http://www.psychosoziale-gesundheit.net/seele/Int.2-Zaehne_und_seelische_Stoerung.html

Komentarzy: 7

Dodano 15.01.2011

Esensja informacji na przedmiotowy temat.Pomocna przy ustaleniu przyczyn moich dolegliwości.Od lat jestem leczona z bruksizmu bezskutecznie,kolejne zakładane szyny prowokują jeszcze bardziej do zaciskania szczęki.dentyści u których byłam skupiają się na pobieraniu wysokich opłat za kolejne wizyty,a w leczeniu nie ma postępów.
Ostatnio zdesperowana trafiłam przez przypadek do dr Maślanki we Wroćławiu,która stwierdziła ,że szyna którą noszę doprowadziła wręcz do dysfunkcji sżs – klikanie w stawach i ogłupiające szumy uszne.
Ps.Ciekawa jestem,czy obecna Pani dr to ta sama,co opracowała materiały,z których Państwo korzystaliście.O efektach leczenia na pewno powiadomię niniejszą stronę.
Dziękuję za cenny materiał informacyjny.
Zdesperowana Krystyna

Dodano 02.02.2014

Bardzo pomocne informacje. Cierpie na bóle glowy i bruksim moze byc jedna z przyczyn.

Dodano 06.06.2015

Krystyno czy mogłabyś opowiedzieć czy udało się zlikwidować szczekoscisk i jaka byla tego przyczyna?

Dodano 21.07.2015

Niestety szyny w zaawansowanych przypadkach NIE pomagają a nasilają zaciskanie tak jak Pani Krystyna napisała , u mnie jest to samo – praktycznie nie mogę spać, mam straszne bóle, w momencie usypiania zaciskam zęby i oczy(!) i tak mocno zaciskam przez kilka godzin że po obudzeniu nie mogę szczęki otworzyć, mam straszne bóle twarzy, stawów żuchwowych, oczu, karku, zębów, kręgosłupa itd. Szyny wszelkiego rodzaju nie pomagają, nawet botoks nie pomógł, może dawka była za mała ale nie pomógł, mam też urządzenie Medik Way które działa na takiej zasadzie że jak się zaciśnie zęby to alarm dzwoni tylko że ja przez sen nieświadomie wyłączam je za każdym razem bo dzwoni co 4 sek.a ja w ogóle się nie odzwyczajam zaciskać – zapłaciłam ok.4000 zł za to urządzenie ale prawie nic nie daje, jestem śmiertelnie zmęczona i załamana. A teksty o eliminowaniu stresu mnie jeszcze bardziej dołują bo czasem ktoś ma tak poważne problemy życiowe że nie wystarczy że posłucha muzyki relaksacyjnej i zje sałatkę…nie każdy też może uprawiać sporty – są jeszcze osoby niepełnosprawne ruchowo! i tak jak ja nie jestem w stanie wyeliminować stresu a pisanie że szyny leczą bruksizm to bzdura – może zmniejszają ścieranie zębów ale nasilają ból żuchwy i napięcie i w zaawansowanych przypadkach pogarszają sytuację. Bardzo proszę jeśli ktoś zna skuteczny sposób leczenia bruksizmu zaawansowanego (całonocne zaciskanie zębów) aby do mnie napisał: hilis86@interia.eu
Dziękuję i pozdrawiam wszystkich cierpiących i niewyspanych..

Dodano 21.01.2017

Ja też wiele lat walczyłam z bruksizmem i szczękościskiem, szyny tez przerabiałam i nie pomogły. Poradziłam sobie poprzez systematyczną pracę, uwalniam napięcia, emocje z ciała, chodze na masaże. Polecam metodę TRE i Metodę Lowena, może akurat ktoś tutaj to przeczyta i komuś pomoże. Polecam też trening Jacobsona przed snem na słuchawkach. Wszystko można znaleźć w Google i na YouTube. Pozdrawiam.

Dodano 21.01.2017

Póki co odkryłam, że praktycznie zawsze źródłem szczękościsku i bruksizmu są niewyrażone emocje – złość, żal itp., które kumulują się w ciele i tworzą napięcia.

Dodano 09.02.2017

Wieczorem okropny pół szczeki promieniuje z jednej strony na drugą lub całą. Odsłonięte szyjki zębowe bolą,zęby wykrzywione dolne okropne panikuję boje się aby ich nie stracić. Stres po co komu ale czasami tak jest ze przewlekły stres to nerwica a tu już zioła nie pomogą trzeba się otaczać kimś kto Cię kocha dba o ciebie i rozumie lub po prostu wybaczać i unikać toksycznych ludzi lub pozostawić ich samych sobie jeśli ma się dokąd puść. ..

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


dwa − = 1

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Czy
wiesz, że...
  • Włosie szczoteczki były pierwotnie wykonane z krowiej sierści.
  • 80% ludzi nie jest zadowolona ze swojego uśmiechu.
  • Pacjenci korzystający z usług w ramach NFZ o 9% częściej deklarują, że boją się dentysty.

wrzesień 2017

Sortuj Dodaj
8wrzCały dzieńSZKOLENIE Z MEDYCYNY ESTETYCZNEJ
8wrzCały dzieńSZKOLENIE Z MEDYCYNY ESTETYCZNEJ
9wrz - 10wrz 910:00wrz 10Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej
15wrz - 16wrz 1510:00wrz 16Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej
22wrz10:00- 18:00Estetyka? Estetyka! Intensywny Kurs Master
22wrz10:00- 19:00ZASTOSOWANIE I PRAKTYCZNE ZABIEGI KWASEM HIALURONOWYM/WYPEŁNIACZAMI
23wrz10:00- 18:00Estetyka, estetyka, estetyka! Intensywny Master Kurs.
23wrz - 24wrz 2310:00wrz 24Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej
30wrz - 1paźwrz 3010:00paź 1Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej
30wrz - 1paźwrz 3010:00paź 1Zastosowanie nici PDO i nici haczykowych 4D BARB w zabiegach estetycznych oraz zabiegi wolumetryczne łączone nićmi z kwasem hialuronowy/wypełniaczami.
FAQ
NEWSLETTER
Chcesz być na bieżąco i wiedzieć o najnowszysch zdarzeniach przed innymi? Zapisz się do naszego newslettera!

Menu

Zwiń menu >>