SERDECZNIE Zapraszamy do naszego gabinetu: ul. Witkiewicza 75, 44-102 Gliwice, TEL. +48 500 701 500
1
Porphyromonas gingivalis – wróg zdrowia przyzębia numer 1
18 czerwca 2017 --- Drukuj

Paradontoza i inne postaci przewlekłego zapalenia przyzębia przez długie lata uznawano głównie za choroby związane z wiekiem. Kolejne badania naukowe potwierdzały jednak, że za destrukcję tkanek utrzymujących zęby w karnym łuku i w kości szczęk odpowiedzialne są bardziej drobnoustroje niż liczba przeżytych lat. Jednym z mikroorganizmów izolowanych z patologicznych kieszonek dziąsłowych była bakteria Porphyromonas gingivalis. Ta niewielka Gram ujemna pałeczka, którą po raz pierwszy opisano w 1921 roku, wygląda niepozornie. Rosnąc na pożywkach w warunkach laboratoryjnych, może tworzyć zielonkawe, interesujące pod względem kształtu kolonie. Na początku XXI wieku uznawana była już za jeden z gatunków silnie powiązanych z chorobami dziąseł i przyzębia.1 Obecnie wiadomo, że to wróg numer 1 zdrowia tkanek przyzębia. Jej siła działania ukrywa się między innymi w wytwarzanych przez nią gingipainach. To enzymy, dzięki którym bakteria nie tylko pozyskuje dostęp do potrzebnych jej składników odżywczych. Ułatwiają one również przyczepianie się P. gingivalis do tkanek i – co najistotniejsze – potrafią modulować działanie układu immunologicznego gospodarza, kierując jego ataki na swoje własne tkanki a nie na niszczące przyzębie patogeny. Warto podkreślić, że im bardziej zaawansowana destrukcja tkanek przyzębia, tym większy udział populacji P. gingivalis w całej puli mikroorganizmów patogennych izolowanych z chorych obszarów.

W badania nad P. gingivalis już od wielu lat mocno angażuje się prof. Jan Potempa, biochemik i mikrobiolog. Za swoją pracę w tym obszarze odebrał w 2011 r. nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej zwaną polskim Noblem.

Porphyromonas gingivalis – niszcząca moc o wymiarach mikro

Bakteria P. gingivalis uznawana jest za najbardziej wirulentny i patogenny drobnoustrój w swojej grupie, a coraz więcej wyników badań potwierdza jej negatywny wpływ nie tylko na zdrowie tkanek przyzębia, ale również na zdrowie ogólne. Zjadliwość i skuteczność tego gatunku bakterii zapewniają:

  • Gingipainy – gatunek wytwarza dwie różne klasy tych enzymów. Ich rolą jest:
    • Wspomaganie pozyskiwania składników pokarmowych. Z enzymatycznego rozkładu dużych peptydów znajdujących się w osoczu krwi człowieka komórki gingivalis uzyskują pokaźne ilości azotu i węgla, a z rozkładu transferyny – wystarczającą ilość żelaza, które jest niezbędne do zapewnienia aktywności określonych szlaków metabolicznych w komórkach tych patogenów.2
    • Wspomaganie inwazji i kolonizacji ciała gospodarza, czyli związanych z tym sił kohezji i adhezji. Dzięki tym siłom komórki bakteryjne mogą przyczepiać się do tkanek, a jednocześnie ściśle przylegać do siebie, co korzystnie wpływa na tworzenie, dojrzewanie i utrzymywanie struktury biofilmu.
    • Osłabianie i modulowanie odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Gingipainy działają tu na różne sposoby, m.in. modulują aktywność przeciwciał klasy IgG oraz cytokin prozapalnych, hamują dojrzewanie limfocytów T, a także zakłócają komunikację między komórkami i macierzą oraz hamują namnażanie się komórek odpornościowych.
    • Niszczenie metaloprotein, kolagenu i fibronektyn, przez co komunikacja na linii komórki – macierz pozakomórkowa jest utrudniona lub blokowana.3 Tym samym gingipainy utrudniają wytwarzanie i transport czynników uczestniczących w zwalczaniu stanów zapalnych i biorących udział w regeneracji tkanek. Skutkiem tego jest postępująca degradacja tkanek przyzębia.
  • Polisacharydowa kapsuła – warunkuje większą zjadliwość bakterii oraz zapobiega wchłonięciu patogenów przez fagocytujące komórki układu immunologicznego.
  • Fimbrie – te niewielkie wypustki mają kluczowe znaczenie dla adhezji i kohezji komórek bakteryjnych oraz dla zapewnienia właściwej struktury biofilmu. Są też niezbędne do kolonizacji środowiska. Fimbrie długie odpowiadają za przyczepienie się bakterii do podłoża i za organizację biofilmu w pierwszych etapach jego powstawania. Z kolei fimbrie krótkie odgrywają istotną rolę w agregowaniu komórek i tworzeniu mikrokolonii oraz wielogatunkowych zespołów złożonych z różnych mikroorganizmów zasiedlających jamę ustną. Fimbrie wchodzą także w interakcje z białkami osocza oraz z receptorami chemokin, przez co – równolegle do gingipain – modulują odpowiedź immunologiczną gospodarza.
  • Zwiększanie wirulencji innych patogennych gatunków bakterii zamieszkujących jamę ustną gingivalis potrafią tworzyć zespoły z innymi bakteryjnymi patogenami żyjącymi w jamie ustnej i modyfikować ich funkcjonowanie tak, że te skuteczniej radzą sobie z niszczeniem tkanek przyzębia.

Skutki działania P. gingivalis

Gatunek P. gingivalis żyje głównie w nazębnej płytce poddziąsłowej (najczęściej wykrywa się go u osób z ciężkimi postaciami przewlekłych zapaleń przyzębia), ale także w ślinie, na śluzówce jamy ustnej, języku i migdałkach. Migdałki uznaje się za rezerwuar tego drobnoustroju. Poza jamą ustną bakteria ta znajdowana jest sporadycznie, ale może ona infekować narządy leżące daleko od tego obszaru ciała. Do takiej sytuacji dojdzie, kiedy P. gingivalis przedostanie się do krwiobiegu i wraz z krwią dotrze np. do nerek. Może tam wytworzyć wtórne ogniska zakażenia. P. gingivalis może zatem działać lokalnie – niszcząc tkanki przyzębia, ale też ogólnoustrojowo – co potwierdzają liczne doniesienia naukowe.

Szkodliwa skuteczność P. gingivalis wynika z dużej zdolności do przyczepiania się bakterii do nabłonka jamy ustnej oraz z aktywowania komórek – już nie tylko nabłonka, ale również śródbłonka, czyli warstwy wyściełającej naczynia.4 To dlatego bakteria jest tak skuteczna nie tylko w niszczeniu przyzębia, ale również w degradacji tkanki naczyniowej.

Najnowsze odkrycia naukowe potwierdzają związki P. gingivalis z następującymi zaburzeniami zdrowia:

  • Choroby układu sercowo-naczyniowego – m.in. miażdżyca i choroba wieńcowa.
  • Choroby układu oddechowego – m.in. zapalenie płuc.
  • Choroby układu nerwowego – m.in. stwardnienie rozsiane.
  • Zaburzenia przebiegu ciąży – m.in. przedwczesny poród, niska masa ciała noworodków.
  • Choroby układu ruchu i autoimmunologiczne – m.in. reumatoidalne zapalenie stawów (RZS).
  • Schorzenia onkologiczne – m.in. nowotwór trzustki.

Metody zwalczania P. gingivalis

  • Mechaniczne – poprzez usuwanie nalotu z tkanek jamy ustnej podczas codziennego szczotkowania. Na razie to metoda najtańsza, dostępna dla każdego i od ręki, a przez to najpowszechniejsza i – obecnie – najskuteczniejsza.
  • Chemiczne/farmakologiczne – stosowane są tu naturalne lub syntetyczne inhibitory gingipain, w tym polipeptydy, białka i antybiotyki z grupy tetracyklin.5 Prowadzone są też prace nad zastosowaniem tlenku grafenu do zwalczania zakażenia gingivalis.
  • Fizyczne – wykorzystać można światło laserowe, np. o długości 1064 nm. Wiązka o takiej charakterystyce zabija selektywnie gingivalis, nie niszcząc gatunków komensalnych. Patogen jest też niszczony przez niebieskie światło emitowane przez lampy LED.
  • Biologiczne – z wykorzystaniem naturalnych ekstraktów roślinnych (jeżyna), bakteriocyn (z pałeczek kwasu mlekowego)

W zmaganiach z tak niebezpiecznym przeciwnikiem, jakim jest P. gingivalis, najważniejszą rolę odgrywa profilaktyka. Nie da się uniknąć zakażenia tym mikroorganizmem, ponieważ występuje on powszechnie. Można jednak utrzymywać w jamie ustnej dobre warunki higieniczne oraz troszczyć się o zachowanie równowagi biologicznej w tym obszarze. Wymaga to nieco zachodu, ale dzięki temu na pewno uda się ograniczyć do minimum destrukcyjne działanie owianej złą sławą bakterii i zabezpieczyć przyzębie przed zniszczeniem, a zęby i implanty – przed wykoślawieniem i wypadnięciem.

Źródła:

  1. http://www.czytelniamedyczna.pl/1891,mikrobiologia-zapalen-przyzebia-na-podstawie-pismiennictwa-i-badan-wlasnych-cz-i.html
  2. Furuta; H. Takeuchi; A. Amano: Entry of Porphyromonas gingivalis outer membrane vesicles into epithelial cells causes cellular functional impairment. Infect Immun. 2009. 77 (11): 4761–70. doi:10.1128/IAI.00841-09. PMC 2772519. PMID 19737899.
  3. Grenier; S. Imbeault; P. Plamondon; G. Grenier; K. Nakayama; D. Mayrand: Role of gingipains in growth of Porphyromonas gingivalis in the presence of human serum albumin. Infect Immun. 2001. 69 (8): 5166–5172. doi:10.1128/IAI.69.8.5166-5172.2001. PMC 98614. PMID 11447200.
  4. Lo-Bue A.M., et al.: Porphyromonas gingivalis prevalence related to other microorganisms in adult refractory periodontitis. New Microbiol. 1999, 22, 3, 209-18.
  5. Białas. Niskocząsteczkowe inhibitory gingipain. Politechnika Wrocławska, Wydział Chemiczny, Zakład Chemii Bioorganicznej. Wrocław, 2008.

 

 

Komentarzy: 1

Dodano 04.11.2017

Potwierdza, straszna przypadłość.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


trzy + 3 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Czy
wiesz, że...
  • Pacjenci korzystający z usług w ramach NFZ o 9% częściej deklarują, że boją się dentysty.
  • Ludzie, którzy są praworęczny zazwyczaj żują pokarm na prawej stronie ust. Leworęczni - po lewej stronie.
  • Dentyści cenią sobie porządek, czystość, wodę mineralną, trzy godziny bez jedzenia i rozmownych pacjentów

grudzień 2017

Sortuj Dodaj
1gru10:00- 19:00Zastosowanie i praktyczne zabiegi kwasem hialuronowym/wypełniaczami
2gru - 3gru 210:00gru 3Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej
2gruCały dzieńSZKOLENIE Z MEDYCYNY ESTETYCZNEJ
8gru10:00- 19:00ZASTOSOWANIE I PRAKTYCZNE ZABIEGI KWASEM HIALURONOWYM/WYPEŁNIACZAMI
9gru - 10gru 910:00gru 10Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej
9gru - 10gru 910:00gru 10Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej
9gru - 10gru 910:00gru 10ZASTOSOWANIE KWASU HIALURONOWEGO I BOTOXU W ZABIEGACH MEDYCYNY ESTETYCZNEJ
9gru - 10gru 910:00gru 10Zastosowanie nici PDO i nici haczykowych 4D BARB w zabiegach estetycznych oraz zabiegi wolumetryczne łączone nićmi z kwasem hialuronowy/wypełniaczami.
15gru10:00- 19:00Zastosowanie i praktyczne zabiegi kwasem hialuronowym/wypełniaczami
16gru - 17gru 1610:00gru 17Zastosowanie kwasu hialuronowego i botoxu w zabiegach medycyny estetycznej
FAQ
NEWSLETTER
Chcesz być na bieżąco i wiedzieć o najnowszysch zdarzeniach przed innymi? Zapisz się do naszego newslettera!

Menu

Zwiń menu >>