SERDECZNIE Zapraszamy do naszego gabinetu: ul. Witkiewicza 75, 44-102 Gliwice, TEL. +48 500 701 50
18
Kamica ślinianek (Sialolithiasis)
19 lutego 2012 --- Drukuj

Kamica gruczołów ślinowych jest obecnie najczęstszym schorzeniem tych narządów. Kamienie mogą powstawać zarówno w miąższu, jak i w przewodach gruczołów ślinowych. Człowiek posiada trzy pary głównych gruczołów ślinowych, które doprowadzają swoją wydzielinę do jamy ustnej za pomocą przewodów; są to ślinianki przyusznicze, podjęzykowe i podżuchwowe. Gruczoły te są rozmieszczone symetrycznie i odprowadzają swoja wydzielinę do jamy ustnej za pomocą przewodów różnej długości.

Kamica ślinianek jest spotykana u osób w średnim wieku, chociaż może ona występować praktycznie w każdym wieku. Objawy chorobowe zazwyczaj pojawiają się wtedy, gdy rosnące kamienie w przewodach ślinianek zaczynają znacznie zmniejszać ich światło, przez co dochodzi do niedrożności gruczołów i cofania się śliny. Kamienie mogą całkowicie blokować światło przewodu. Symptomy te mogą pojawiać się nagle, np. wówczas, gdy kamień trafi z miąższu gruczołu do przewodu wyprowadzającego. Osoby, u których występuje skłonność do zapaleń ślinianek mają większe prawdopodobieństwo rozwinięcia się schorzenia.

Epidemiologia

• Schorzenie dotyka najczęściej osoby pomiędzy 40. a 80. rokiem życia.
• Mężczyźni zapadają na nie dwukrotnie częściej niż kobiety.
• 80% kamieni gruczołów ślinowych spotykanych jest śliniance podżuchwowej, a 15% w śliniance przyuszniczej. Występowanie przeważającej ilości kamieni w śliniance podżuchwowej jest konsekwencją ukształtowania anatomicznego przewodu wyprowadzającego, który zagina się ku górze pod kątem prostym, przez co predysponuje do osadzania się składników organicznych i mineralnych.
• Najczęściej kamienie występują jednostronnie.
• U 7-13% osób cierpiących na kamicę ślinianek występuje większa liczba kamieni.
• Praktycznie połowa przypadków kamicy ślinianek związana jest z wcześniejszym występowaniem zapalenia gruczołów ślinowych i stanowi końcowe stadium zapalenia.
• Występowanie kamicy jest o wiele częstsze u osób z zespołem Sjögrena, odwodnieniem oraz zwiększoną zawartością wapnia w ślinie.

Patogeneza

Powstawanie kamieni w gruczołach ślinowych nie jest do końca wyjaśnione. Uważa się, że duży udział w ich powstawaniu odgrywają stany zapalne gruczołów ślinowych. Wielu badaczy przychyla się do poglądu, że kamienie ślinianek są końcowym stadium zapaleń ślinianek u podłoża których stoją zaburzenia elektrolitowe.
Kamienie gruczołów ślinowych tworzą się wokół ośrodka z materii organicznej (nidus), takich jak złuszczone nabłonki, śluz, białko i mikroorganizmy. Na takim ośrodku warstwowo osadzają się substancje mineralne obecne w tworzonej w gruczole ślinie, głównie w postaci soli. Główną solą obecną w kamieniach ślinianek jest fosforan wapnia, który stanowi około 76% jego masy, około 4% zajmuje fosforan magnezu, a nieco ponad 3% przypada na węglan wapnia. Skład poszczególnych kamieni może się różnić, ponieważ w poszczególnych śliniankach produkowane są różne typy śliny. Proporcje składu śliny, a więc także i kamieni spotykanych w śliniankach różnią się osobniczo.
U osób, które są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe, które obejmują ślinianki, lub też cierpiących na zespoły autoimmunologiczne, takie jak zespół Sjögrena, czy też zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. Częste stany zapalne przyczyniają się do obecności większych ilości złuszczonych komórek i resztek organicznych w obrębie miąższu i przewodów gruczołów ślinowych, które stanowią wspomniane wcześniej ośrodki krystalizacji dla soli mineralnych.

Objawy

Symptomy kamicy ślinianek zależne są w dużej mierze od rozmiaru wytworzonych kamieni. Kamica ślinianek może mieć również charakter bezobjawowy. Najbardziej intensywne objawy występują wówczas, gdy kamienie blokują całkowicie światło przewodów wyprowadzających. Do głównych objawów kamicy ślinianek należą:

• Ciężki obrzęk ślinianek powstający przy stymulacji ślinianek (kolka ślinowa), głównie w czasie jedzenia, który utrzymuje się około 1-2 godzin po posiłku.
• Ból, pojawiający się w kilkadziesiąt sekund od rozpoczęcia posiłku, jest zazwyczaj zlokalizowanym w okolicy dna jamy ustnej.
• Niekiedy kamica ślinianek zostaje powikłana stanem zapalnym, który może następnie przekształcać się w ropień.

Diagnostyka

Badanie jamy ustnej obejmujące sprawdzenie drożności przewodów gruczołów ślinowych i ilości wydzielanej śliny mogą być przeprowadzone w każdym gabinecie stomatologicznym.

Techniki radiologiczne pozwalają na uwidocznienie 80 do 90% kamieni w śliniankach podżuchwowych i około 60% z tych obecnych w przewodzie wyprowadzającym ślinianki przyuszniczej, co ma związek z różnym rozkładem substancji tworzących kamienie. 10-20% wszystkich kamieni w gruczołach ślinowych jest przepuszczalnych dla promieni rentgenowskich, przez są one trudne do wykrycia technologiami radiologicznymi.

Sialografia – to metoda diagnostyczna polegająca na radiologicznym badaniu przewodów i miąższu gruczołów ślinowych z podaniem kontrastu.
• Pozwala określić dokładna wielkość i umiejscowienie kamieni w przewodach wyprowadzających ślinianek
• W przypadku dużych kamieni blokujących całkowicie przewód wyprowadzający i rozciągających go może dojść do zatrzymania kontrastu w miejscu zablokowania przez kamień.
• Przeciwwskazaniem do wykonania badania jest występowanie zakażenia w fazie aktywnej ze względu na ryzyko zaostrzenia i zwiększenie zasięgu infekcji, a także obecność nowotworów w okolicy ślinianki. Również u pacjentów z planowanym lub niedawno wykonanym badaniem radioizotopowym tarczycy sialografia nie jest wskazana. U kobiet w ciąży i osób uczulonych na kontrast badania tego także nie powinno się wykonywać.

USG – badanie ultradźwiękami jest badaniem nieinwazyjnym, które pozwala na ocenę nie tylko samego kamienia, ale i struktur przylegających.
• Badanie to pozwala na uwidocznienie kamieni, które nie są wykrywane w badaniu RTG
• Kamienie mniejsze niż 2 mm mogą pozostać niewykryte, ponieważ nie zawsze dają cień
• W przypadkach zablokowania przewodów wyprowadzających przez kamień można zaobserwować powiększenie gruczołu ślinowego oraz rozszerzenie przewodu w odcinku od gruczołu do czopującego przewód kamienia
• Do badania USG, z uwagi na jego nieinwazyjność, nie występują przeciwwskazania, w przypadku występowania innych schorzeń ślinianek, takich jak np. zapalenia, czy procesy nowotworowe

Tomografia komputerowa (TK) pozwala na obrazowanie w trójwymiarze, dzięki temu badaniu można uwidocznić kamienie zarówno w przewodzie, jak i miąższu gruczołu ślinowego.
• W badaniu TK można także wykonać sialografię.
• Przeciwwskazania do badania odpowiadają tym, które występują przy zastosowaniu promieniowania.
• W przypadku przewlekłej niedrożności w badaniu TK może być widoczna atrofia tłuszczowa
Rezonans magnetyczny (MRI)
• Badanie rezonansem magnetycznym pozwala na bardzo dokładną ocenę zarówno kamieni, jak i otaczających struktur anatomicznych.
• Dzięki MRI można odróżnić niedrożność ostrą od przewlekłej, oraz zobrazować gruczoły z częściową niedrożnością.
• Badanie pozwala nie tylko na uwidocznienie większych kamieni, ale i na sporządzenie mapy struktury anatomicznej gruczołów ślinowych i przewodów wyprowadzających.

Badanie palpacyjne pozwala na wykrycie dużych kamieni, obecnych w przewodach gruczołów ślinowych.

Leczenie

Usunięcie kamieni z przewodów ślinianek jest metodą z wyboru. W bardzo zaawansowanych przypadkach stosowane są bardziej radykalne metody leczenia, które polegają na usunięciu całej ślinianki.

• Drobne kamienie mogą być usuwane przez lekarza stomatologa poprzez delikatne zgłębnikowane od strony jamy ustnej.
• Innym zabiegiem, przeprowadzanym w znieczuleniu miejscowym jest sialendoskopia, która polega na usunięciu kamieni przy pomocy endoskopu wyposażonego w kamerę.
• Kamienie można także usuwać chirurgicznie poprzez wycięcie. Zabieg taki stosowany jest zazwyczaj wówczas, gdy zawodzi sialendoskopia, lub inne metody mniej inwazyjne.
• Rozbijanie kamieni przy pomocy ultradźwięków jest stosunkowo nową metodą, stosowaną często w przypadku dużych kamieni, które są następnie usuwane przez przewody ślinianek.
• Najbardziej restrykcyjną metodą leczenia jest wspomniana wcześniej resekcja ślinianki, która stosuje się w przypadku obecności wielu złogów, które znacznie upośledzają funkcjonowanie gruczołów ślinowych.
• Czasami podawane są antybiotyki, które mają na celu zapobieganie zakażeniom, na które pacjenci z kamienicą ślinianek są bardziej podatni.

Bibliografia:

1. Robert Lee Witt, Salivary gland diseases: surgical and medical management, Thieme, 2006
2. U.Moedder, M. Cohnen, K. Andersen, V. Engelbrecht, B. Fritz, Direct diagnosis in radiology, Head and Neck Imaging, Thieme, 2007
3. Lewis R. Eversole, Clinical Outline of Oral Pathology: Diagnosis and Treatment, PMPH-USA, 2011
4. Walter Becker,Hans Behrbohm,Hans Heinz Naumann,Oliver Kaschke,Carl Rudolf Pfaltz, Tadeus Nawka, Andrew Swift, Ear, Nose, and Throat Diseases: With Head and Neck Surgery, Thieme, 2009

 

Komentarzy: 18

21.10.2014

Bardzo dobry, kompletny artykuł. Uzyskałam z niego więcej informacji niż z wikipedii, za co serdecznie dziękuję.

21.10.2014

bardzo pomogl mi ten artykul dziekuje.

21.10.2014

Pełen wachlarz informacji. Tego właśnie potrzebowałem

21.10.2014

Bardzo dobry artykuł, pełen istotnych informacji, przystępnie napisany

21.10.2014

witam jestem obecnie w uk …..i lekarze tu mnie leczyli na co innego dopiero po tym artykule dowiedzialem sie na co jestem chory,,,,,bardzo dobry artykuł i dziekuje za uswiadomienie mnie na co jestem chory…pozdRawiam

21.10.2014

Czy mogłabym się dowiedzieć czy przy usunięciu kamienia chirurgicznie zostaje się przyjętym na oddział do szpitala czy jest to tylko mały zabieg i do domu. Mój kamień jest wielkości pestki od wiśni i jest wyczuwalny palcami.

21.10.2014

Moj ojciec wlasnie na to choruje.dziekuje za potrzebne informacje.

21.10.2014

Moja córeczka miała kamyczek w przewodzie ślinowym, który był już bardzo widoczny. Lekarz stomatolog hirurg nie podją się jego usunięcia, stwierdzając, że to nie jest jego dziedzina. Z pomocą przyszła nam pani laryngolog, która poradziła, że skoro kamyczek już tyle drogi pokonał tżeba mu pomóc samemu się wydostać. Zaleciła życie plasterka cytryny- powoduję zwiększenie wydzielania rzadkiej śliny, która „popchnie” kamyczek oraz podanie no-spy jako środka rozkurczowego dla mięśnia zwieracza, regulującego pracę kanalika. W rezultacie jeszcze tego samego wieczoru nastąpiły „narodziny” kamyczka a dziecko odzyskało radość życia. W końcu miała gładką szyjkę. Kot ma doczynienia z kamieniami w śliniankach napewno to zrozumie. Życzę wszystkim tak pozytywnego zakończenia sprawy z ich kamyczkami (o ile się da)

21.10.2014

w norwegi lekarze sa tepi na maksa a sobasze to zdzira

21.10.2014

witam
choruje na kamnice od roku mieszkam w UK tutaj lekarze twierdzili ze nic nie widza w mojej szyjii, dzis zaczolem odczuwac silny bol spuchla mi szyja i jezyk pod jezykiem zrobil sie maly ropien pekl i zaczely wypadac z niego malutkie kamyki srednicy okolo 2-3 mm.Czy kto kolwiek sie orientuje czy to normlne?

21.10.2014

Mam ostre ropne zapalenie ślinianki podżuchowej i kamień. Przez trzy lata miałam objawy opisywanej tu kolki ślinowej – mniej lub bardziej dokuczliwe, ale nigdy nie aż tak, żeby zagonić mnie do lekarza. To był błąd – obecnie cierpię niemiłosiernie, a służba zdrowia w polsce działa jak ślimak.. mam wrażenie że prędzej sama sobie wyciągnę ten kamień spinaczem niż ktoś mi pomoże.. radzę wszystkim, którzy mają pierwsze objawy, od razu do lekarza !

21.10.2014

mam skłonność do tworzenia się kamieni w śliniance podjęzykowej. dwukrotnie miałam usuwany chirurgicznie przez larygologa, ambulatoryjnie, z miejscowym znieczuleniem. po paru dniach zdjęcie szwów i zapomina się o zabiegu ale nie o kamieniach: mogą tworzyć się ponownie. jednak nie zawsze ambulatoryjnie można je usuwać.

21.10.2014

witam dzis wróciłam od laryngologa zrobiłam usg i powiedział ze jak po jedzeniu puchne to kamienica i mowił ze antybiotykiem wyleczy mnie a ja po kazdym malutkim posiłku robie sie jak bani i boje sie jesc nie wiem co robic

21.10.2014

Około 20 lat temu miałem ostre zapalenie ślinianki kamica podżuchwowa taki był wypis ze szpitala. Byłem u znachora z tytułem doktora nauk medycznych obejrzał po dotykał i nie dał mi nawet żadnego leku a ja z bólu nie mogłem wytrzymać.Z bólu w domu waliłem głową w ścianę to na chwilę przechodziło i byłem zamroczony w końcu pensetą wyjęłem 2 kamienie z pod języka i ból ustąpił.I zaraz poszedłem na oddział laryngologi . Lekarz starszy pan obejrzał i kazał przynieść pielęgniarce mi piżamę i zostałem na 8 dni. A do tego konowała z tytułami już więcej nigdy nie poszedłem.

21.10.2014

Na wszelkiego typu kamienie jakie powstają w organiżmie człowieka jest wywar z rdestu japońskiego. Dwie garście świeżych liści zalać dwoma szklankami wody, zagotować i pić dwa razy dziennie po szklance. Efekt murowany po trzech tygodniach stosowania. Pozdrawiam.Wypróbowałam.

21.10.2014

A może ktoś miał usuwany kamień ze slinianki podrzuchwowej ale przez nacięcie na szyi ? Ile dni po zabiego spędza się w szpitalu – czy może można wyjść tego samego dnia ?

21.10.2014

Polecam dr Tomasza Kopcia z Poznania – lekarz rewelacja! specjalizuje sie w usuwaniu kamieni ze slinianek. W Klinice w Poznaniu na ul. Przybyszewskiego pracuje, tam mają laparoskop,przy pomocy którego usuwają kamienie ze slinianek przyusznych, podżuchwowych. Ja przez 20lat męczyłam sie z kamieniami, lekarze radzili mi wycięcie całej slinianki. Szukałam leczenia mniej inwazyjnego, znalazłam przez Intenet szpital i doktora Kopcia i z drugiego końca Polski przyjechałam do niego. Położył mnie do szpitala, zrobił zabieg i tego samego dnia wróciłam do domu. Minęły już dwa lata bez dolegliwości! :)

21.10.2014

Mam podobne problemy. szczególnie z rana jak coś zjem czuję szczękościsk i robi mi się widoczny góż w okolicy dolnej części ucha na bocznej stronie twarz. po jakimś czasie to znika. Byłam na USG, lekarz nic nie stwierdził, bo badanie odbyło się po 2 tygodniach od zaistniałej sytuacji. Teraz to się powtarza codziennie ale trwa tylko do momentu skończenia jedzenia. Co robić?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


jeden + = 10

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Czy
wiesz, że...
  • Najmniej bolesne podanie znieczulenia przypisują sobie mieszkańcy woj. podlaskiego, gdzie 33% osób skarżyło się na dolegliwości podczas podania znieczulenia. Najbardziej natomiast z lubuskiego – 54% osób podawało ból przy aplikacji znieczulenia.
  • Dentysta rozpoczyna badania wstępnymi oględzinami, często poprzedzonymi słowami: Proszę powiedzieć "Aaaaa"
  • 60% Polaków deklaruje, że woli zażywać leki przeciwbólowe, w razie bólu zęba i przeczekać go, niż udać się do stomatologa.

styczeń 2015

Sortuj Dodaj

Brak wydarzeń

FAQ
NEWSLETTER
Chcesz być na bieżąco i wiedzieć o najnowszysch zdarzeniach przed innymi? Zapisz się do naszego newslettera!

Menu

Zwiń menu >>